મા-બાપ સંતાનોની હત્યા કેમ કરવા લાગ્યાં:3 ઘટનાથી ગુજરાત શર્મશાર; ત્રણેયમાં કોમન વાત, આવું ઝૂનુન ચડે છે કેવી રીતે

પંદર જ દિવસમાં ગુજરાતમાં એવી ત્રણ ઘટના બની જેણે રાજ્યને હચમચાવી નાખ્યું. સૂઈ ગામ અને સાણંદ પાસે બે બનાવમાં પિતાએ પુત્રની હત્યા કરી. રાજકોટમાં માતાએ દીકરીની હત્યા કરી. આખરે માતા-પિતા એ હદ સુધી કેમ જવા લાગ્યાં કે પોતાના જ સંતાનની હત્યા કરી બેસે? આની પાછળ ક્યા કારણો જવાબદાર છે? જાણીશું ગુજરાત એક્સપ્લેનરમાં... સવાલ-1 : 15 દિવસમાં ત્રણ ઘટના કઈ બની? જવાબ : ગુજરાતમાં 15 દિવસમાં એવી ત્રણ ઘટના બની જેમાં બે ઘટનામાં પિતાએ દીકરાની હત્યા કરી હોય. એક ઘટનામાં માતાએ દીકરીની હત્યા કરી. ઘટના-1 : અઢી વર્ષના દીકરાને જીવતો સળગાવી દીધો ઘટના 15 ઓકટોબરે સામે આવી. વાવ-થરાદ જિલ્લાના સુઈગામમાં અશોક રાવળ રહેતો હતો. તેના લગ્ન હિંમતનગર થયા હતા. પણ પતિ-પત્ની વચ્ચે અણબનાવ થયો હોવાથી પત્ની છેલ્લા કેટલાક સમયથી રિસામણે પિયર ગઈ હતી. સુઈગામમાં અશોક તેના અઢી વર્ષના પુત્ર નવઘણ સાથે એકલો રહેતો હતો. પત્ની જતી રહી એટલે નવઘણને ઉછેરવાની જવાબદારી અશોક પર આવી ગઈ. પત્નીની ગેરહાજરીમાં બાળકની સારસંભાળ રાખવાનું અશોક માટે મુશ્કેલ બની ગયું હતું. બાળકને રાખવાવાળું કોઈ ન હોવાથી અને તેનો ઉછેર કરવો કઠીન બનતું જતું હતું. કારણ કે અઢી વર્ષના બાળકને પરિવારનો પ્રેમ જોઈએ તે મળતો નહોતો. તેને ખવડાવવું, નવડાવવું, નિયમિત રસી- દવા અપાવવા એ બધું અશોકે કરવું પડતું. તે કામ પર જઈ શકતો નહીં. અઢી વર્ષનો દીકરો નવઘણ હવે પિતા અશોકને બોજારૂપ લાગવા માંડ્યો હતો. આ તરફ પત્નીને મનાવવા છતાં તે આવતી નહીં. તેણે તેના જ માસુમ અઢી વર્ષના દીકરાની હત્યા કરવાનું નક્કી કરી લીધું. અશોક માટે ઝૂનુન સવાર હતું. 13 ઓકટોબરે બપોરે એકાદ વાગ્યાના અરસામાં અશોકે અઢી વર્ષના પુત્ર નવઘણ પર પેટ્રોલ છાંટીને જીવતો સળગાવી દીધો. પછી તે તેને દવાખાને લઈ ગયો હતો. જ્યાં ડોક્ટરે નવઘણને મૃત જાહેર કર્યો. પોતાના પાપ પર પડદો પાડવા અશોકે પરિવારજનો સાથે મળીને સમાજના સ્મશાનમાં જ બાળકની લાશને જમીનમાં દાટી દીધી. અશોકના કાકા બાબુભાઈ રાવળને એવી ખબર પડી કે માસુમ નવઘણની તેના જ પિતાએ હત્યા કરી છે એટલે તેણે પોલીસ ફરિયાદ નોંધાવી અશોકને પકડાવી દીધો. ઘટના-2 : માતાએ અઢી વર્ષની દીકરીને પાંચમા માળેથી ફેંકી આ ઘટના 12 ઓક્ટોબરની છે. રાજકોટના કુવાડવા રોડ પર આવેલી શહિદ ઉધમસિંહ ટાઉનશીપમાં બે વર્ષની માસુમ બાળકીને કોઈએ પાંચમા માળેથી ફેંકી મોતને ઘાટ ઉતારી દીધી. બાળકી ઉપરથી પડી ગઈ છે, તેની જાણ થતાં લોકો ભેગા થઈ ગયા. માતા રડવા લાગી. પોલીસ પણ પહોંચી. પોલીસને શંકા ગઈ કે આ બાળકી પડી નથી. તેને ફેંકી દેવામાં આવી છે અને તેમાં કોઈ પરિવારજનોની જ ભૂમિકા છે. પોલીસને શંકા એટલે ગઈ કે દરેક ફ્લોર પર ફોયરની પાળી 4 ફૂટ ઊંચી છે. બે વર્ષની બાળકી 4 ફૂટ ઊંચી પાળી કૂદી ન શકે. એટલે નક્કી તેને કોઈએ ફેંકી જ છે. બિલ્ડીંગમાં સીસીટીવી નહોતા એટલે પોલીસ માટે પડકાર હતો. જ્યારે લોકો ભેગા થઈ ગયા. પોલીસ હાજર હતી અને મીડિયાના કર્મચારીઓ પણ હાજર હતા ત્યારે પડી ગયેલી બાળકીની માતા પૂનમબેન સાકરીયાએ આંસુ સાથે કહેલું કે, 12 ઓક્ટોબરે સાંજે હું બાથરૂમમાં હતી ત્યારે મને ''મમ્મી... મમ્મી..." એવો અવાજ સંભળાયો. હું તરત બહાર નીકળી અને બધાના ઘરે પૂછવા ગઈ કે ઢીંગું અહીં છે? તો બધાએ કહ્યું કે અહીં નથી. હું શોધતાં શોધતાં ચોથા માળે બે ત્રણ ઘરે પૂછવા ગઈ તો ત્યાંથી પણ એવો જવાબ મળ્યો કે ઢીંગું અહીં નથી. હું પાંચમા માળે ગઈ તો બધા વાતો કરતા હતા કે કોઈનું છોકરું નીચે પડી ગયું છે. હું લિફ્ટમાં નીચે આવી ને જોયું તો મારી ઢીંગુ જ હતી. આવું કહેતાં કહેતાં બાળકીની મમ્મી પૂનમબેન બેથી ત્રણ વાર બેશુદ્ધ પણ થઈ ગયાં હતાં ને બધાએ પાણી છાંટ્યું હતું. પછી પોલીસ તપાસ આગળ વધી. તપાસમાં એવી ખબર પડી કે જે પૂનમબેન દીકરી માટે આંસુ સારતાં હતાં તેમણે જ પોતાની દીકરીને પાંચમા માળેથી ફેંકીને મારી નાખી હતી. કારણ એવું છે કે પૂનમબેન રાજકોટના સંતકબીર રોડ રાજારામ સોસાયટી પાસે શક્તિ સોસાયટીમાં સાસરે રહેતા હતા. તેમના લગ્ન ત્રણ વર્ષ પહેલાં સંજયભાઇ સાકરીયા સાથે થયા હતા. સંજયભાઈ ડ્રાઇવીંગનું કામ કરે છે. સંતાનમાં એક દીકરી સ્નેહલ હતી. પૂનમબેન પતિ સંજયભાઇ વચ્ચે મનમેળ નહોતો. એટલે છેલ્લા બે વર્ષથી શહિદ ઉધમસિંહ ટાઉનશીપમાં પિયરમાં રહેતાં હતાં. દીકરી નાનાબાપુને ત્યાં જ મોટી થઈ એમ કહો તો ચાલે. કારણ કે સ્નેહલના જન્મ પછી પૂનમબેન સાસરે ગયા જ નથી. આ દરમિયાન તેમને એક યુવાન સાથે પ્રેમસંબંધ બંધાયો. બંને સાથે રહેવા માગતા હતા પણ બે વર્ષની સ્નેહલ આડી આવતી હતી. એટલે માતા પૂનમબેને જ દીકરીનું કાસળ કાઢી નાખવાનું નક્કી કર્યું. ઘટના-3 : અંધશ્રદ્ધાએ પિતાને ઝનૂની બનાવ્યો, દીકરાને પછાડીને માર્યો ઘટના સાણંદના વીંછિયા ગામની છે. 1 નવેમ્બરે સાંજે 7 વાગ્યે નરેશ અજમલ પટેલ નામના શખસે પોતાના જ 10 વર્ષના દીકરાની ક્રૂરતાપૂર્વક હત્યા કરી નાખી હતી. આ ગામમાં 37 વર્ષીય ભારતી પટેલ તેમના પતિ નરેશ પટેલ અને એકના એક 10 વર્ષના દીકરા કરણ સાથે રહેતા હતા. દસ દિવસ અગાઉ ભારતીબેનનો તેમના પતિ સાથે ઝઘડો થયો હતો. આ દરમિયાન નરેશે ભારતીબેનને માર માર્યો હતો. જેથી ભારતીબેન નરેશથી કંટાળીને પિયર જતા રહ્યા હતા. દીકરા કરણની પરીક્ષા હોવાથી તેને તેના પિતા નરેશ પાસે જ મૂકીને ગયાં હતા. 1 નવેમ્બરની સાંજે ભારતીબેનને તેમના પાડોશીએ ફોન કરીને જણાવ્યું હતું કે, તેમના દીકરા કરણને તેના પિતા નરેશભાઈએ લાકડીથી બહુ ફટકાર્યો છે. ભારતીબેન તાત્કાલિક વિંછીયા ગામે જવા નીકળ્યા હતા. ભારતીબેન સાથે તેમના માતા, પિતા, ભાઈ અને ભાભી પણ આવ્યા હતા. ભારતીબેન રાત્રે 9 વાગ્યે ઘર પાસે પહોંચ્યા હતા. જઈને જોયું તો પતિ નરેશ બહાર પલંગમાં સૂતો હતો અને તેની બાજુમાં 10 વર્ષના દીકરા કરણની લાશ પડી હતી. તેનું માથું લોહીલુહાણ હતું. નરેશના કપડાંમાં પણ લોહીના ડાઘા હતા. આ દ્રશ્ય જોઈને ભારતીબેન અને તેના પરિવારજનો હેબતાઈ ગયા હતા. કરણને મારી નાખવાનું કારણ એવું છે કે, નરેશના દાદા ભુવા હતા, નરેશના પિતા પણ ભુવા હતા અને નરેશ પણ ભુવો હતો. 10 વર્ષના કરણને ભુવો નહોતો બનાવવો પણ તે ગમે ત્યારે ધુણવા લાગતો અને તેનામાં ધુણવાના લક્ષણો દેખાતા હતા. નરેશ નહોતો ઈચ્છતો કે પરિવારમાં હવે કોઈ ભુવો બને. એટલે તેણે દીકરા કરણને પહેલાં લાકડીથી માર્યો ને પછી બે પગ પકડીને હવામાં ઉછાળીને બે વાર માથાં પછાડી મારી નાખ્યો. કરણને મારી નાખવાની ઘટના જોગણી માતાની દેરી પાસે બની હતી. જે તેના ઘરની બાજુમાં જ હતી. પણ પોલીસ તપાસમાં એવી વાત બહાર આવી છે કે નરેશનું છેલ્લા કેટલાક સમયથી માનસિક સંતુલન ખોરવાઈ ગયું હતું. તે નાની-નાની બાબતોમાં કૌટુંબિક ઝઘડા કરતો હતો. અગાઉ જમીન વેચીને તેણે ઘર બનાવ્યું હતું અને થોડી જમીન બંને ભાઈઓ પાસે હતી. દોઢેક મહિના પહેલાં નરેશે પોતાના ભાઈ અને ભાભી સાથે ઝઘડો કરી બંનેને ઢોરમાર માર્યો હતો, જેમાં ઈજાગ્રસ્ત થયેલો તેનો ભાઈ હજુ પણ હોસ્પિટલમાં સારવાર હેઠળ છે. આ ત્રણ ઘટનામાં કોમન કારણ પતિ-પત્ની વચ્ચે અનબનાવ છે. ત્રણેય ઘટનામાં પત્ની પિયરે રિસામણે હતી. પણ ઘણા એવા ફેક્ટર છે જેણે માતા-પિતાને હત્યા સુધી પહોંચાડ્યા. સવાલ-2 : મા-બાપ બાળકોની હત્યા કેમ કરવા લાગ્યાં? જવાબ : માતા-પિતા દ્વારા પોતાના બાળક કે બાળકોની હત્યા કરવાની ઘટના, જે મનોવિજ્ઞાન અને સમાજશાસ્ત્રમાં ફિલિસાઇડ (Filicide) તરીકે ઓળખાય છે. અત્યંત દુઃખદ, આઘાતજનક અને જટિલ સમસ્યા છે. સામાન્ય રીતે કોઈ પણ માતા-પિતા માટે પોતાના બાળકનું રક્ષણ કરવું એ કુદરતી આવેગ (instinct) હોય છે, પરંતુ જ્યારે તેઓ આ હદ સુધી પહોંચી જાય છે, ત્યારે તેની પાછળ કોઈ એક જ કારણ નથી હોતું. બેરોજગારી, જવાબદારીનો બોજો, સોશિયલ મીડિયાનો પ્રભાવ જેવા ફેક્ટર્સ પણ ક્યાંક ને ક્યાંક કામ કરે છે. સાયકિયાટ્રીસ્ટ ડો. હર્ષ ઓઝાએ કહ્યું કે, ત્રણેય કિસ્સામાં પતિ-પત્ની વચ્ચે અણબનાવ હતો તે વાત કોમન છે. બાળકીને મારનાર માતા રિસામણે હતી. પણ તેનું કોઈ સાથે અફેર હતું. બાકીના બંનેની પત્ની રિસામણે હતી. જે કેસમાં પિતાએ દીકરાઓની હત્યા કરી છે તેવા કેસમાં પત્નીને ભાવનાત્મક રીતે નુકસાન પહોંચાડવાનો હેતુ હોઈ શકે. એક પ્રકારે બદલાની ભાવના. પત્ની રિસામણે જતી રહી હોય એટલે મનમાં ઝનૂન ડેવલપ થતું હોય ને પછી એવું વિચારે કે, હવે હું એને બતાવી દઉં... એમ કરીને બદલો લેવાની ભાવનાથી પુત્રોને મારી નાખ્યા હોય. આ પ્રકારની સાયકોલોજી ઘણા કિસ્સામાં જોવા મળે છે. પત્નીને પ્રિય વ્યક્તિ કે વસ્તુને નુકસાન પહોંચાડવું. આમાં ડિસઓર્ડર, ડિપ્રેસન, સ્કિઝોફ્રેનિયા છે કે નહીં તે ક્રિમીનલનું સાયકોલોજીકલ કાઉન્સેલિંગ થાય પછી ખબર પડે. ઘણીવાર કોઈને ભ્રમણા થતી હોય, વિચિત્ર અવાજ આવતા હોય, ભણકારા વાગતા હોય કે ‘તારે આને મારી નાખવાનો છે’ એવા પણ ભણકારા વાગતા હોય એવું પણ ઘણા કેસમાં બને છે. છતાં તેની તપાસ કર્યા પછી ખબર પડે. સાઈકિયાટ્રી પ્રોબ્લેમ હોય તો જ આવું કરે તે જરૂરી નથી. સાયકિયાટ્રી પ્રોબ્લેમ ન હોય તે પણ ભાવનાઓમાં આવીને આવું કૃત્ય કરી શકે. સવાલ-3 : શું આજકાલ દરેક મા-બાપને ગુસ્સો આવવા લાગ્યો છે? જવાબ : જર્નલ ઑફ ફેમિલી સાયકોલોજીમાં પ્રકાશિત રિસર્ચ મુજબ, લગભગ 70% માતા-પિતા પોતાની પેરેન્ટિંગ જર્ની દરમિયાન ક્યારેક ને ક્યારેક પોતાનાં બાળકો પર ગુસ્સો કરે જ છે. 40% માતાઓ અને 30% પિતાઓએ જણાવ્યું કે તેઓ અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછું એક વાર પોતાનાં બાળકો પર ગુસ્સો કરે છે અથવા ચીડિયાપણું અનુભવે છે. આ આંકડા ચિંતાજનક છે, ખાસ કરીને જ્યારે માતા-પિતાના ગુસ્સાની બાળકોના માનસિક વિકાસ પર અસર થાય છે તે લાંબા સમય સુધી રહે છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી "પપ્પાનો ગુસ્સો" અને "મમ્મીનો ગુસ્સો"ને બે અલગ અલગ દ્રષ્ટિથી જોવામાં આવે છે. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર પેરેન્ટિંગ સાથે જોડાયેલી નિરાશા અને ગુસ્સો દર્શાવતા મીમ્સ અને હેશટેગ્સની ભરમાર છે. જેના કારણે માતા-પિતા એવું માનવા લાગે છે કે બાળકો પર ગુસ્સો તો આવે.. આ તો કોમન છે... પણ, આના ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે. એ મા-બાપે સમજવું પડે. પહેલાના જમાનામાં માતા-પિતા બાળકો પર ગુસ્સો કરતા. પણ આટલી હદે નહીં. થોડું ઊંચા અવાજે કહીને સમજાવતા. બાળકો માની જતા. હવે જમાનો બદલાયો છે, દરેકના દિમાગ પર મોબાઈલનો કબજો છે. એટલે અત્યારે મા-બાપ તરત અને વધારે આક્રમક રીતે ગુસ્સે થઈ જાય છે. એ હદે કે બાળકને મારી પણ નાખે છે. ઉપર જે ત્રણ ઘટના જોઈ તેમાં ગુસ્સો બહાર ભલે નહોતો પણ અંદરનો ઊભરો ખરાબ રીતે બહાર આવ્યો. જેમ કે, ત્રણેય ઘટનામાં અંદર ધૂંધવાતો ગુસ્સો જ જવાબદાર છે. જ્યારે માતા કે પિતાનો ગુસ્સો ટ્રીગર થઈને બહાર આવે છે ત્યારે ઝેરી વાતાવરણ ઊભું થઈ શકે છે, જે બાળકો માટે હાનિકારક નિવડે છે. હકીકત એ છે કે આજના માતા- પિતા પેરેન્ટ્સ તરીકેની જવાબદારીથી વિમુખ થતા જાય છે. જે બાળકોના ભવિષ્ય માટે સારું નથી. માતા-પિતાના ક્રોધના ખરાબ પરિણામો આવી શકે ગુસ્સો કરતી વખતે માતા-પિતાએ બે બાબત વિચારવાની છે. એક, જો ગુસ્સો કરવાથી પોતાને કાંઈક થઈ જશે તો બાળકનું કોણ અને બીજી બાબત એ કે વધારે પડતા ગુસ્સાથી બાળકના માનસિક વિકાસને ઊંડી અસર પડશે તેનું શું? એટલે માતા-પિતાઓએ ગુસ્સો કાબૂમાં રાખવો પડે, તે જ એક ઉપાય છે. સવાલ-4 : મા-બાપ પોતાના પર કેવી રીતે કંટ્રોલ રાખી શકે? જવાબ : ફાસ્ટ લાઈફ અને ફાસ્ટ ફૂડના જમાનામાં માતા-પિતા કેવી રીતે પોતાના ગુસ્સા પર કંટ્રોલ રાખી શકે, તે જટિલ પ્રશ્ન છે. આનો ઉપાય વેચાતો નથી મળતો. મા-બાપે પોતે જ એવો ઉપાય શોધવો પડશે કે જેનાથી તે પોતાના બાળકો પર ગુસ્સો કરવાનું બંધ કરે. આના માટે કેટલી ટિપ્સ નોંધી લો.