Search

    Select Website Language

    GDPR Compliance

    We use cookies to ensure you get the best experience on our website. By continuing to use our site, you accept our use of cookies, Privacy Policy, and Terms of Service.

    BijnorNews
    Bijnor news

    હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું તાળું ખોલાવું ટ્રમ્પ માટે લોઢાના ચણા:ઈરાન સાંકડા રસ્તાનો ફાયદો ઉઠાવી રહ્યું છે, અમેરિકી યુદ્ધ જહાજો પણ અહીં સુરક્ષિત નથી

    13 hours ago

    ઈરાન અને અમેરિકા-ઇઝરાયલ વચ્ચે ચાલી રહેલું યુદ્ધ હવે એટલું વધી ગયું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ લગભગ બંધ થઈ ગયું છે. આ કારણે સેંકડો તેલ ટેન્કરો બંને તરફ ઊભા છે અને આગળ વધી શકતા નથી. આનાથી તેલની કિંમતો 100 ડોલર પ્રતિ બેરલને પાર કરી ગઈ છે. આની અસર સમગ્ર વિશ્વની અર્થવ્યવસ્થા પર પડી રહી છે. અમેરીકાના રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે તેઓ આ દરિયાઈ માર્ગને ‘કોઈપણ ભોગે’ ફરીથી ખોલશે. પરંતુ નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ કામ એટલું સરળ નથી. જો ઈરાન સાથે કોઈ સમજૂતી ન થાય અથવા અમેરિકા કોઈ ખતરનાક સૈન્ય કાર્યવાહી ન કરે, તો આ માર્ગ પર સંપૂર્ણપણે અવરજવર ફરી શરુ કરવી મુશ્કેલ બનશે. ઈરાન સાંકડા માર્ગનો ફાયદો ઉઠાવે છે આનું સૌથી મોટું કારણ આ વિસ્તારની ભૌગોલિક સ્થિતિ છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખૂબ જ સાંકડો અને છીછરો છે. અહીંથી પસાર થતા જહાજોને ઈરાનના પહાડી કિનારાની ખૂબ નજીકથી પસાર થવું પડે છે. આ જ કારણ છે કે ઈરાન આ વિસ્તારનો ફાયદો ઉઠાવીને દુશ્મનો પર હુમલા કરે છે. ઈરાન પાસે એવા હથિયારો છે જે નાના હોય છે, સરળતાથી છુપાવી શકાય છે અને અચાનક ઉપયોગ કરી શકાય છે. આ હથિયારો પહાડો, ગુફાઓ અને ટનલોમાં છુપાયેલા હોય છે. જરૂર પડ્યે તેમને કિનારા પાસેથી જ લોન્ચ કરી શકાય છે. આ કારણે જહાજોને હુમલો થવા પર પ્રતિક્રિયા આપવા માટે ખૂબ ઓછો સમય મળે છે. જેમ જ મિસાઈલ કે ડ્રોન દેખાય છે, તે પછી કાર્યવાહી માટે માત્ર થોડી મિનિટો જ હોય છે. યુદ્ધને ઘણો સમય થઈ ગયો છે જ્યારે ઈરાન પોતાની મરજી મુજબ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી જહાજોને પસાર થવા દે છે, જ્યારે અમેરિકા અને તેના સાથી દેશોના જહાજો માટે ઈરાનનું હોર્મુઝમાં સંપૂર્ણપણે તાળું મારેલું છે. ચાલો પહેલા ઈરાની નૌકાદળની આ માટેની તૈયારીઓ સમજીએ. 1. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ એક ખૂબ જ સાંકડી જગ્યા છે, જ્યાં જહાજો 2 માઇલના દાયરામાંથી પસાર થાય છે. 2. ઇરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં માઈન્સથી સજ્જ આત્મઘાતી સબમરીન તહેનાત કરી છે. 3. ક્રુઝ મિસાઇલોથી સજ્જ આશરે 500 સ્પીડબોટ છે. 4. હોર્મુઝના પૂર્વ કિનારે ઈરાન પાસે ભારે તોપખાના છે, જે કોઈપણ જહાજને ઉડાવી શકે છે. 5. ઈરાને હોર્મુઝની અંદર નૌકાદળનું માઈન્સ નેટવર્ક બનાવ્યું છે, જેને તોડવું અશક્ય છે. 6. જમીન પર લેન્ડમાઈન્સની જેમ, નેવી માઈન્સને શોધવું અને નિષ્ક્રિય કરવું મુશ્કેલ છે. ટ્રમ્પ માટે હોર્મુઝનો ઉકેલ શોધવો ખૂબ મુશ્કેલ ટ્રમ્પે આ માર્ગ ખોલવા માટે ઘણી વખત અલગ-અલગ દાવા કર્યા છે. એકવાર તો તેમણે એમ પણ કહ્યું કે તેઓ ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર સાથે મળીને આ માર્ગને નિયંત્રિત કરી શકે છે. પરંતુ વાસ્તવમાં અમેરિકા જે વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહ્યું છે, તેમાં મોટાભાગે સૈન્ય કાર્યવાહી જ સામેલ છે. જો અમેરિકા સૈન્ય તાકાતથી આ માર્ગ ખોલવા માંગે છે, તો સૌથી પહેલા તેને ઈરાનની હુમલા કરવાની ક્ષમતા ખતમ કરવી પડશે. એટલે કે તેને મિસાઈલ સિસ્ટમ, ડ્રોન અને તે ઠેકાણાઓને નષ્ટ કરવા પડશે જ્યાંથી ઈરાન જહાજો પર હુમલો કરી શકે છે. પરંતુ અત્યાર સુધી અમેરિકા અને ઇઝરાયલના હજારો હુમલાઓ છતાં ઈરાનની આ ક્ષમતા સંપૂર્ણપણે ખતમ થઈ નથી. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ઈરાન પાસે ઘણી જગ્યાએ મિસાઈલ બેટરી હોઈ શકે છે અને તે મોબાઈલ પણ હોય છે, એટલે કે તેમને ઝડપથી એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ લઈ જઈ શકાય છે. તેથી તેમને શોધવા અને ખતમ કરવા ખૂબ મુશ્કેલ છે. અમેરિકન યુદ્ધ જહાજો પણ હોર્મુઝમાં સુરક્ષિત નથી ટ્રમ્પે એમ પણ કહ્યું છે કે જહાજોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવા માટે નૌકાદળના જહાજો તેમની સાથે ચાલી શકે છે. આને એસ્કોર્ટ ઓપરેશન કહેવાય છે. આમાં યુદ્ધ જહાજો ટેન્કરો સાથે ચાલશે, ઉપરથી વિમાનો દેખરેખ રાખશે, ડ્રોનને તોડી પાડશે અને કિનારે આવેલા મિસાઈલ ઠેકાણાઓ પર હુમલો કરશે. આ સાથે જ સમુદ્રમાં જો બારૂદી ટનલો (માઈન્સ) પાથરવામાં આવી હોય, તો તેમને હટાવવા માટે માઈન્સવીપર જહાજોને કામે લગાડવામાં આવશે. પરંતુ આ બધું કરવું ખૂબ મોટું અને જટિલ સૈન્ય અભિયાન હશે. આમાં ઘણો સમય, સંસાધનો અને જોખમ સામેલ હશે. યુદ્ધ જહાજો પોતે પણ આ વિસ્તારમાં સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત નથી. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે હોર્મુઝ જેવા સાંકડા વિસ્તારમાં જહાજોને ચારે બાજુથી ખતરો રહે છે. ડ્રોન અને મિસાઈલથી બચાવ કરવો અહીં વધુ મુશ્કેલ બની જાય છે. સમુદ્રમાં પાથરેલી માઈન્સ સૌથી મોટો ખતરો સૌથી મોટો ખતરો સમુદ્રમાં પાથરેલી માઈન્સથી છે. જો પાણીમાં માઈન્સ હોવાનો જરા પણ શક હોય, તો કોઈ પણ દેશ પોતાના મોટા જહાજો ત્યાં મોકલવાનું જોખમ નહીં ઉઠાવે. માઇન્સ હટાવવાનું કામ ખૂબ ધીમું હોય છે અને તેમાં ઘણા અઠવાડિયા લાગી શકે છે. આ દરમિયાન જે ટીમો માઇન્સ હટાવે છે, તેમને પણ સુરક્ષાની જરૂર હોય છે, કારણ કે તેઓ પોતે હુમલાનું સરળ નિશાન બની શકે છે. જમીન પર કાર્યવાહીનો વિકલ્પ પણ હોય છે. અમેરિકી મરીન સૈનિકો આ વિસ્તાર તરફ મોકલવામાં આવી રહ્યા છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે તેમને સ્ટ્રેટની આસપાસના નાના-નાના ટાપુઓ પર તહેનાત કરી શકાય છે, જ્યાંથી તેઓ હુમલા રોકવા અથવા એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ લગાવવાનું કામ કરી શકે છે. પરંતુ ઈરાનની મોટી જમીની સેનાને જોતા તેના મુખ્ય વિસ્તારમાં ઘૂસવું ખૂબ જોખમી હશે. જો અમેરિકી સૈનિકો માર્યા ગયા અથવા પકડાઈ ગયા, તો તેનાથી સ્થિતિ વધુ બગડી શકે છે અને યુદ્ધ વધુ વધી શકે છે. ધારી લો કે અમેરિકા કોઈક રીતે આ રસ્તો ખોલી પણ દે છે, તો પણ સમસ્યા સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થશે નહીં. માત્ર એક મિસાઈલ કે ડ્રોન હુમલો પણ ફરીથી ડર પેદા કરી શકે છે અને જહાજ કંપનીઓ ફરીથી આ રસ્તેથી પસાર થવાનું ટાળશે. ફારસની ખાડીમાં ફસાયેલા 500 તેલ ટેન્કર આ સમયે ફારસની ખાડીમાં લગભગ 500 તેલ ટેન્કરો ઊભા છે અને મોટાભાગના આગળ વધી રહ્યા નથી. યુદ્ધ પહેલાં દરરોજ લગભગ તેલ અને ગેસના 80 ટેન્કરો આ માર્ગેથી પસાર થતા હતા. હવે જહાજ માલિકો અને વીમા કંપનીઓ ત્યારે જ તૈયાર થશે જ્યારે તેમને લાગશે કે ખતરો ઘણો ઓછો થઈ ગયો છે. જો જોખમ વધારે રહ્યું, તો તેઓ આ માર્ગનો ઉપયોગ કરશે નહીં. ભલે અમેરિકા મોટું એસ્કોર્ટ ઓપરેશન શરૂ કરી દે, પરંતુ તે એક સમયે મર્યાદિત જહાજોને જ સુરક્ષા આપી શકે છે. એટલે કે બધા ટેન્કરોને એકસાથે સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવા શક્ય નહીં હોય. આ ઉપરાંત, ઈરાને માત્ર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જ નહીં, પરંતુ ફારસની ખાડી અને ઓમાનની ખાડીમાં પણ જહાજો પર હુમલા કર્યા છે. એનો અર્થ એ છે કે જહાજોને આખા રસ્તે સુરક્ષા આપવી પડશે, જેનાથી આ મિશન વધુ લાંબુ અને જટિલ બની જાય છે. આટલું મોટું સૈન્ય અભિયાન અમેરિકાની બાકીની સૈન્ય તાકાત પર પણ દબાણ લાવી શકે છે, કારણ કે તેને પોતાના સંસાધનો અન્ય વિસ્તારોમાંથી હટાવવા પડી શકે છે. આખરે નિષ્ણાતો એવું જ માને છે કે જ્યાં સુધી ઈરાન તરફથી જોખમ સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થતું નથી, ત્યાં સુધી આ સ્ટ્રેટમાં સામાન્ય સ્થિતિ પાછી ફરવી મુશ્કેલ છે. અને સૌથી અગત્યની વાત એ છે કે આ સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ સૈન્ય કાર્યવાહીથી નહીં, પરંતુ વાતચીત અને રાજકીય સમજૂતીથી જ નીકળી શકે છે.
    Click here to Read More
    Previous Article
    Explained: Trump’s 15-point Iran peace plan, and the questions it raises
    Next Article
    પાવાગઢમાં ચૈત્રી નવરાત્રી: ફૂડ એન્ડ ડ્રગ વિભાગનું સઘન ચેકિંગ:20 ખાદ્ય પદાર્થોના નમૂના લઈ લેબોરેટરીમાં મોકલાયા

    Related International Updates:

    Are you sure? You want to delete this comment..! Remove Cancel

    Comments (0)

      Leave a comment