Search

    Language Settings
    Select Website Language

    GDPR Compliance

    We use cookies to ensure you get the best experience on our website. By continuing to use our site, you accept our use of cookies, Privacy Policy, and Terms of Service.

    BijnorNews
    Bijnor news

    મિત્રોની દેખાદેખી બાળક પૈસાની જીદ કરે છે?:ઠપકો આપવાને બદલે નાણાંની કિંમત સમજાવો, પોકેટ મની આપતા પહેલા આ બાબતો ધ્યાનમાં રાખો

    3 days ago

    પ્રશ્ન- હું ઇન્દોરથી છું. મારો 10 વર્ષનો એક દીકરો છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી તે પોકેટ મનીની માંગ કરવા લાગ્યો છે. તેનું કારણ એ છે કે, તેના ઘણા મિત્રો શાળામાં 10, 20, 50 કે ક્યારેક 100 રૂપિયા સુધી લઈને આવે છે અને કેન્ટીન કે દુકાનોમાંથી વસ્તુઓ ખરીદે છે. જ્યારે દીકરો તેમને પૈસા ખર્ચ કરતા જુએ છે, ત્યારે તેને પણ તેવું જ કરવાની ઈચ્છા થાય છે. હું મૂંઝવણમાં છું કે શું આ ઉંમરે પોકેટ મની આપવી યોગ્ય છે? ક્યાંક તે ખર્ચાળ તો નહીં બની જાય કે પછી તેનાથી તેમાં જવાબદારીની ભાવના આવશે? મને ડર છે કે અત્યારથી પૈસા મળવાનું શરૂ થઈ ગયું તો ક્યાંક તેનો ઝુકાવ ખોટી આદતો તરફ ન થઈ જાય. કૃપા કરીને જણાવો કે, બાળકોને ક્યારે પોકેટ મની આપવી યોગ્ય છે? હું મારા દીકરાની આ માંગને કેવી રીતે સંભાળું અને તેને મની મેનેજમેન્ટ કેવી રીતે શીખવું? નિષ્ણાત: ડૉ. અમિતા શ્રૃંગી, સાઇકોલોજિસ્ટ, ફેમિલી એન્ડ ચાઈલ્ડ કાઉન્સેલર, જયપુર જવાબ- હું તમારી ચિંતા સારી રીતે સમજી શકું છું. દરેક માતા-પિતા ક્યારેક ને ક્યારેક આ પરિસ્થિતિમાંથી પસાર થાય છે. જ્યાં એક તરફ તેઓ ઈચ્છે છે કે તેમનું બાળક મની મેનેજમેન્ટ શીખે. ત્યાં બીજી તરફ મનમાં એવો ડર પણ રહે છે કે, ક્યાંક પોકેટ મનીથી તે જૂઠું બોલવા, ફિઝૂલખર્ચી કરવા જેવી ખોટી આદતો ન શીખી લે. સૌથી પહેલા તો એ સમજો કે તમારો દીકરો હજુ માત્ર 10 વર્ષનો છે. તેની રોજિંદી જિંદગી સંપૂર્ણપણે તમારા દ્વારા મેનેજ થાય છે. તેનું સ્કૂલે આવવા-જવાનું નક્કી છે. ટિફિન ઘરેથી લઈને જાય છે. ખરીદી પોતે કરતો નથી અને ન તો તેને બહાર ફરવા, સિનેમા કે રેસ્ટોરન્ટ જવાની જરૂર પડે છે. આવી સ્થિતિમાં હાલમાં તેને પોકેટ મનીની કોઈ પ્રેક્ટિકલ જરૂર નથી, કારણ કે પૈસા સંબંધિત લગભગ દરેક સુવિધા તમે તેને પહેલેથી જ ઉપલબ્ધ કરાવી રહ્યા છો. પોકેટ મનીની ડિમાન્ડ કેવી રીતે હેન્ડલ કરવી? જ્યારે બાળક તેના મિત્રોને પોકેટ મની લાવતા જુએ છે, ત્યારે સરખામણી કરવી સ્વાભાવિક છે. આવી સ્થિતિમાં તેને ઠપકો ન આપો, પરંતુ સમજાવો કે દરેક પરિવારના નિયમો, જરૂરિયાતો અને આર્થિક સ્થિતિ અલગ હોય છે. બાળકની પોકેટ મનીની માંગને સમજદારીપૂર્વક સંભાળવા માટે કેટલીક સરળ અને વ્યવહારુ રીતો સમજો- બાળકને મની મેનેજમેન્ટ કેવી રીતે શીખવવું? બાળકને પોકેટ મની આપતા પહેલા તેને તેની કિંમત વિશે સમજાવવું જરૂરી છે. આની શરૂઆત રોજિંદા નાની-નાની આદતોથી કરી શકાય છે. જેમ કે- બાળકને મની મેનેજમેન્ટ શીખવવાના બીજા પણ કેટલાક સરળ રસ્તાઓ છે. જ્યારે બાળક આ નાની-નાની વાતો સમજવા લાગે છે, ત્યારે આગળ જતાં પોકેટ મની સંભાળવી તેના માટે સરળ બની જાય છે. તે ખર્ચ અને બચત વચ્ચેનો ફરક સમજવા લાગે છે. ધ્યાન રાખો, બાળકો ફક્ત વાતોથી જ નહીં, પરંતુ માતા-પિતાના વ્યવહારથી પણ શીખે છે. જ્યારે ઘરમાં પૈસા પ્રત્યે સંતુલિત, શાંત અને સમજદારીભર્યું વલણ હોય છે, ત્યારે બાળકો તે જ પેટર્ન અપનાવે છે. બાળકને પોકેટ મની આપવાની સાચી ઉંમર કઈ છે? આ માટે કોઈ નિશ્ચિત ઉંમર નથી. તે બાળકની પરિપક્વતા, ખર્ચ અને બચતની સમજ પર આધાર રાખે છે. બાળકને પોકેટ મનીની જરૂર ત્યારે પડે છે, જ્યારે તેની સામાજિક ગતિવિધિઓ વધે છે. જ્યારે તે મિત્રો સાથે બહાર જાય છે, પોતાના નાના-નાના નિર્ણયો લે છે અને પોતાની પસંદની વસ્તુઓ ખરીદે છે. આ વસ્તુઓ સામાન્ય રીતે 14-15 વર્ષની ઉંમરની આસપાસ આવે છે. આ ઉંમરે બાળકો ઘર-શાળાની સીમિત દુનિયામાંથી થોડા બહાર નીકળે છે અને પૈસાનો ઉપયોગ કરતા શીખે છે. બાળકને પૈસાની કિંમત સમજાવવી જરૂરી ઘણીવાર આપણે બાળકોને પૈસાનો ઉપયોગ કરતા શીખવીએ છીએ, પરંતુ તેની સાથે જોડાયેલી ભાવનાઓ જેવી કે ધીરજ, રાહ જોવી અને જવાબદારી વિશે વાત કરતા નથી. તેને જણાવો કે પૈસા કમાવવા માટે મહેનત, સમય અને અનુશાસન લાગે છે. તેથી ખર્ચ કરતા પહેલા તે વિશે વિચારવું ખૂબ જ જરૂરી છે. ઘણીવાર બાળક જ્યારે મિત્રોને પૈસા ખર્ચ કરતા જુએ છે, ત્યારે તેને લાગે છે કે પૈસા ફક્ત ‘મજા’ અને ‘પાવર’ આપે છે. આ જ વિચાર આગળ જતાં ફિઝૂલખર્ચી જેવી આદતો બનાવી શકે છે. તેથી બાળકને સમજાવો કે પૈસાનો હેતુ દેખાડો નહીં, જરૂરિયાતો પૂરી કરવાનો છે. આનાથી તે પૈસાનો જવાબદારીપૂર્વક ઉપયોગ કરવાનું શીખે છે. પોકેટ મની આપતા પહેલા બાળકની મેચ્યોરિટી ચકાસો નિયમ કે મર્યાદા વિના પોકેટ મની આપવી, દરેક માંગ તરત પૂરી કરવી અને ખર્ચ પર વાતચીત ન કરવી જેવી બાબતો બાળકને ફિઝૂલખર્ચી અને દેખાડા તરફ દોરી જાય છે. સાથે જ સારા અભ્યાસ કે સારા વર્તન બદલ પૈસા આપવા તેની વેલ્યુ સિસ્ટમને નબળી પાડી શકે છે. તેથી પોકેટ મની શરૂ કરતા પહેલાં એ સમજવું જરૂરી છે કે બાળક માનસિક રીતે જવાબદારી નિભાવવા અને પૈસાને યોગ્ય રીતે સંભાળવા માટે તૈયાર છે કે નહીં. અંતે હું એટલું જ કહીશ કે પોકેટ મની માત્ર પૈસા આપવાનો વિષય નથી. તે બાળકમાં પ્રામાણિકતા, સમજદારી અને જવાબદારીનો પાયો નાખવાનું એક માધ્યમ પણ છે. પરંતુ 10 વર્ષની ઉંમરે પોકેટ મની આપવા કરતા બાળકને પૈસાની કિંમત સમજાવવી વધુ જરૂરી છે. તેને જરૂરિયાત અને ઇચ્છા વચ્ચેનો તફાવત સમજાવવો જરૂરી છે. જ્યારે બાળક આ સમજી જાય છે, ત્યારે પોકેટ મની તેને બગાડતી નથી, પરંતુ તેને વધુ સમજદાર અને પરિપક્વ બનાવે છે.
    Click here to Read More
    Previous Article
    60% of consumers in Delhi not getting water bills, overhaul on cards
    Next Article
    હેતુ વિનાનું જીવન, મેનુ વિનાના રેસ્ટોરન્ટ જેવું છે!:ખુશીઓ, પ્રેમ અને પૈસા કેવી રીતે મળશે? સમજવા માટે વાંચો આ પુસ્તક; એવા 21 વિચારો જે તમારું જીવન બદલી નાખશે

    Related લાઈફ સ્ટાઈલ Updates:

    Are you sure? You want to delete this comment..! Remove Cancel

    Comments (0)

      Leave a comment