ભારતીયોના પણ મોત થયા છે:G-7માં મોદીએ હોર્મુઝમાં ભારતીયોના મોતનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો, ટ્રમ્પને કહ્યું- નાવિકોની સુરક્ષા આપણી જવાબદારી

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ફ્રાન્સના એવિયન ખાતે આયોજિત G-7 સમિટના પ્રથમ દિવસે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ભારતીયોના મૃત્યુનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો. આઉટરીચ સેશનમાં મોદીએ કહ્યું- ઘણા ભારતીય નાગરિકોએ પણ પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો છે. વૈશ્વિક દરિયાઈ વેપાર દ્વારા દેશોને જોડતા નાવિકોની સુરક્ષા આપણી જવાબદારી છે. મોદીએ કહ્યું કે અમે પશ્ચિમ એશિયામાં શાંતિની દિશામાં થયેલી પ્રગતિનું સ્વાગત કરીએ છીએ. આ સંઘર્ષને કારણે ક્ષેત્રના આપણા મિત્ર દેશોમાં જાનમાલનું નુકસાન થયું છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી થતા દરિયાઈ વેપારમાં અવરોધનો વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પણ ખરાબ અસર પડી છે. સેશનમાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પણ હાજર હતા અને પીએમ મોદીની પાસે જ બેઠા હતા. જ્યારે, આજે સાંજે 6:30 વાગ્યે મોદી-ટ્રમ્પની દ્વિપક્ષીય બેઠક યોજાશે. વ્હાઇટ હાઉસ અનુસાર, ભારત-અમેરિકા વચ્ચે ટેરિફ, રોકાણ અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી સંબંધિત મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ શકે છે. મોદી હાઈ લેવલ વર્કિંગ સેશનમાં સામેલ થયા PM મોદી જે સેશનમાં સામેલ થયા તે હાઈ લેવલ વર્કિંગ સેશન હતું. તેની થીમ ‘નવી ભાગીદારીઓ બનાવવી અને આંતરરાષ્ટ્રીય એકતાને ફરીથી સ્થાપિત કરવી’ હતી. આ સેશનમાં G7 દેશોના નેતાઓ, સહયોગી દેશોના નેતાઓ અને વર્લ્ડ બેંક તથા આફ્રિકન ડેવલપમેન્ટ બેંકના મુખ્ય પ્રતિનિધિઓ સામેલ થયા. સેશનમાં મોદીના ભાષણના 5 મુદ્દા ટ્રમ્પ ખુરશી પરથી ઊભા થયા, મોદી સાથે હાથ મિલાવ્યા વાસ્તવમાં, પીએમ મોદી ફ્રાન્સના એવિયન શહેરમાં આયોજિત G-7 સમિટમાં સામેલ થયા હતા. પીએમ મંગળવારે અહીં સ્લોવાકિયાથી પહોંચ્યા હતા. પીએમની ટ્રમ્પ સાથે મુલાકાત થઈ હતી. પીએમ મોદીને જોઈને ટ્રમ્પ સીટ પરથી ઊભા થયા અને તેમની સાથે હાથ મિલાવ્યા. આ પછી બંને વચ્ચે લગભગ 5 મિનિટ સુધી વાતચીત થઈ. વડાપ્રધાન મોદીની ગયા વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં વોશિંગ્ટન પછી ટ્રમ્પ સાથે આ પહેલી મુલાકાત હતી. છેલ્લા 16 મહિના દરમિયાન ભારત-અમેરિકાના સંબંધોમાં ઘણા ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળ્યા છે. જેમાં ટ્રમ્પ ટેરિફ અને H-1B વિઝાના મુદ્દા મુખ્ય રહ્યા. તાજેતરમાં ઓમાનના અખાતમાં અમેરિકી હુમલામાં 3 ભારતીય નાવિકોના મોતની ઘટના પણ સામે આવી છે. G7 સમિટમાં મોદી-ટ્રમ્પની મુલાકાતની 2 તસવીરો…. પીએમ મોદીની અન્ય વર્લ્ડ લીડર્સ સાથેની મુલાકાતની તસવીરો… મોદી-મેલોનીની મુલાકાત મોદી જ્યારે એવિયન પહોંચ્યા ત્યારે ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને તેમનું સ્વાગત કર્યું. ત્યારબાદ G-7 દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષોએ ગ્રુપ ફોટો પણ પડાવ્યો. આ દરમિયાન મોદી અને ઇટાલિયન પીએમ જ્યોર્જિયા મેલોની વચ્ચે વાતચીત પણ થઈ. મેલોનીએ મોદીને કહ્યું- ફરી મળીને સારું લાગ્યું, અમે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર સૌથી ફેમસ છીએ. ખરેખર, મોદી ગયા મહિને 5 દેશોના પ્રવાસે ગયા હતા. જ્યાં તેમણે રોમમાં પીએમ મેલોનીને મેલોડી ટોફી આપી હતી. જેનો વીડિયો વાયરલ થયો હતો. ભાગીદાર દેશ તરીકે શિખર સંમેલનમાં ભારતની 13મી હાજરી છે. આ 7મી વાર છે જ્યારે વડાપ્રધાન આ ગ્લોબલ ફોરમમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે. G-7 સમિટની બે તસવીરો… G7 સમિટમાં 12 દેશોના નેતાઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે G7 સમિટમાં તેના સભ્ય દેશો કેનેડા, ફ્રાન્સ, જર્મની, ઇટાલી, જાપાન, બ્રિટન અને અમેરિકાના નેતાઓ ભાગ લેશે. આ ઉપરાંત યુરોપિયન યુનિયનના પ્રતિનિધિઓ પણ તેમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે. ફ્રાન્સે સમિટમાં G7 દેશો ઉપરાંત અન્ય ઘણા દેશોના નેતાઓને પણ સંમેલનમાં આમંત્રિત કર્યા છે. આમાં ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, ઇજિપ્તના રાષ્ટ્રપતિ અબ્દેલ ફતહ અલ-સીસી, બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ લુઇઝ ઇનાસિયો લુલા દા સિલ્વા, દક્ષિણ કોરિયાના રાષ્ટ્રપતિ લી જે-મ્યોંગ, કેન્યાના રાષ્ટ્રપતિ વિલિયમ રૂટો પણ સામેલ છે. G7 શું છે, તેમાં કયા કયા દેશો છે? G7 એટલે ‘ગ્રુપ ઓફ સેવન’, દુનિયાના તે 7 દેશોનું સમૂહ છે, જેને દુનિયાના 'આધુનિક અર્થતંત્ર' વાળા દેશો કહેવામાં આવે છે. આમાં અમેરિકા, ફ્રાન્સ, બ્રિટન, જાપાન, ઇટાલી, કેનેડા અને જર્મની સામેલ છે. તેની શરૂઆત 1975માં G6 તરીકે થઈ હતી. 1976માં કેનેડાના જોડાણ પછી તે G7 બન્યું. 1998માં રશિયાને સામેલ કરીને તેનું નામ G8 કરવામાં આવ્યું, પરંતુ 2014માં યુક્રેનના ક્રિમિયા ક્ષેત્ર પર રશિયાના કબજા પછી તેને સમૂહમાંથી બહાર કરી દેવામાં આવ્યું. આ પછી તે ફરીથી G7 કહેવાવા લાગ્યું. ભારત G7માં ગેસ્ટ નેશન, PM 7મી વખત સામેલ થયા ભારત G7નું સભ્ય નથી, પરંતુ વિશ્વની મુખ્ય અર્થવ્યવસ્થા અને મહત્વપૂર્ણ વૈશ્વિક ભૂમિકાને કારણે તેને અવારનવાર વિશેષ આમંત્રિત દેશ (ગેસ્ટ નેશન) તરીકે બોલાવવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે ભારતના વડાપ્રધાનને સમિટનું આમંત્રણ મળે છે. પૂર્વ વડાપ્રધાન મનમોહન સિંહે 2005 થી 2013 ની વચ્ચે પાંચ વખત G7 (પહેલા G8) સમિટમાં ભાગ લીધો હતો. PM મોદીને પ્રથમ વખત 2019માં ફ્રાન્સના બિયારિટ્ઝમાં આયોજિત G7 સમિટમાં આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા. 2020 માં અમેરિકાને યજમાની કરવાની હતી, પરંતુ તેણે ત્યારે સમિટ રદ કરી દીધી. ત્યારબાદ 2021માં બ્રિટનની યજમાનીમાં આયોજિત સંમેલનમાં PM મોદી વર્ચ્યુઅલી સામેલ થયા. આ ઉપરાંત મોદી 2022 માં જર્મની, 2023 માં જાપાન, 2024 માં ઇટાલી અને 2025 માં કેનેડામાં આયોજિત G7 સમિટમાં સામેલ થયા. G7 સમિટ શું છે, આ વખતે તેના એજન્ડાની ખાસ વાત શું છે એક નિર્ધારિત એજન્ડા પર વાતચીત માટે દર વર્ષે G7 સમિટ યોજાય છે, જેનું આયોજન G7નો અધ્યક્ષ દેશ કરે છે. ખરેખર, G7 ના તમામ 7 દેશો વારાફરતી તેની અધ્યક્ષતા કરે છે. આ વર્ષે ફ્રાન્સ અધ્યક્ષતા કરી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં, G7 સમિટ ફ્રાન્સના એવિયન શહેરમાં યોજાઈ રહી છે. આ સમિટના એજન્ડામાં ભૌગોલિક રાજકીય સંકટ (યુક્રેન યુદ્ધ, ઈરાન-ઈઝરાયેલ તણાવ, ગાઝા, લેબનોન અને હોર્મુઝ રૂટની સ્થિતિ, મધ્ય પૂર્વના સુરક્ષા પડકારો), વૈશ્વિક આર્થિક સહયોગ અને અસંતુલન અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ના મુદ્દાઓ શામેલ છે. આ ઉપરાંત, G7 ના સભ્ય દેશોના નેતાઓ અને અધિકારીઓ વર્ષમાં ઘણી બેઠકો કરે છે, જેમાં ઘણા કરારો થાય છે અને વિશ્વની મોટી ઘટનાઓ પર સત્તાવાર નિવેદનો બહાર પાડવામાં આવે છે. શરૂઆતમાં G7 નો એજન્ડા આર્થિક પડકારો અને ક્લાઇમેટ ચેન્જ જેવા મુદ્દાઓનો ઉકેલ લાવવાનો હતો. પાછળથી રાજકીય અને સુરક્ષા સંબંધિત મુદ્દાઓ પણ તેમાં શામેલ થયા. વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર G7 ના નિર્ણયોની અસર આખી દુનિયા પર પડે છે. ઉદાહરણ તરીકે, G7 એ 2002 માં મેલેરિયા અને એઇડ્સ સામે લડવા માટે ગ્લોબલ ફંડ બનાવ્યું. 1998 માં નાણાકીય સંકટ દરમિયાન ઇન્ડોનેશિયા અને થાઇલેન્ડ જેવા દેશોને આર્થિક મદદ કરી. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ દરમિયાન રશિયા પર કડક પ્રતિબંધો લગાવવા અને યુક્રેનને મદદ કરવાનો નિર્ણય કર્યો. G20થી G7 કેવી રીતે અલગ છે G7ની કોઈ કાયમી ઓફિસ નથી અને તેના સભ્ય દેશો કોઈ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદો પસાર કરી શકતા નથી. G20 માં સૌથી મોટો મુદ્દો વર્લ્ડ ઇકોનોમી હોય છે, જ્યારે G7 માટે રાજકીય મુદ્દાઓ પણ મહત્વના હોય છે. 1999માં બનેલા G20માં G7 ના દેશો ઉપરાંત BRICS ના દેશો પણ સામેલ છે. આ દેશોમાં ભારત ઉપરાંત આર્જેન્ટિના, ઓસ્ટ્રેલિયા, બ્રાઝિલ, ચીન, ઇન્ડોનેશિયા, મેક્સિકો, રશિયા, સાઉદી અરેબિયા, દક્ષિણ આફ્રિકા, દક્ષિણ કોરિયા, તુર્કીયે અને યુરોપિયન યુનિયનનો સમાવેશ થાય છે. રાજન કુમારના મતે G20 માં નવા અને વિકસતા અર્થતંત્રવાળા દેશોને પણ સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. ભલે G7 અને G20 નો એજન્ડા એક સરખો હોય, પરંતુ આ સમયે G20 વધુ પ્રભાવી જૂથ છે. 2020 માં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે પણ G7 ને ખૂબ જ આઉટડેટેડ ગ્રુપ કહ્યું હતું.