Search

    Language Settings
    Select Website Language

    GDPR Compliance

    We use cookies to ensure you get the best experience on our website. By continuing to use our site, you accept our use of cookies, Privacy Policy, and Terms of Service.

    BijnorNews
    Bijnor news

    અસ્તિત્વની અટારીએથી:AIનું સાવધાનીભર્યું સ્વાગતમ્

    13 hours ago

    ભાગ્યેશ જહા માણસનો સૌથી નાજુક સંબંધ સમય સાથે હોય છે. અતિસામાન્ય બુદ્ધિ ધરાવનાર અસાધારણ ઊંચી જગ્યાએ જોઈને સમય સાથે જોડી દઈએ છીએ, ‘સમય સમય બલવાન હૈ…’ ક્યારેક એમ લાગે કે કોણ આ બધું ગોઠવતું હશે? ક્યારેક ભગવાન, ક્યારેક ભાગ્ય એમ કારણો જોડી દઈએ છીએ. હવે ત્રીજું બહુ પાવરફુલ કારણ છે અને એનું નામ છે અલ્ગોરિધમ. એ. આઈ. ક્રાંતિનો આ પ્રાણ છે. જ્યારે ક્ષિતિજ કહું છું ત્યારે જોઈ શકાય એવા ભવિષ્યની વાત કરું છું. જે લક્ષણો દેખાય છે એનું મૂર્તિમંત સ્વરૂપ કેવું હશે એ વિશે અનેક અભિપ્રાયો ઊભરી રહ્યા છે. એ. આઈ. ક્રાંતિનું ‘અરુણું પરભાત’ પ્રગટી રહ્યું છે. આકાશમાં જે સપ્તરંગી મેઘધનુષ દેખાઈ રહ્યું છે એના કેટલાક રંગોનો પરિચય મેળવવો છે. જે અવાજો સંભળાઈ રહ્યા છે એમાં પ્રમુખ અવાજ છે યુવલ નોઆ હરારીનો! એનું કહેવું છે કે 2030 બહુ મોટા પરિવર્તનનું વર્ષ છે. નવા યુગની શરૂઆત થશે, એટલે કે લાખો વર્ષથી આપણે જે માન્યતાઓ અને વ્યવસ્થાઓ સાથે જીવીએ છીએ એ બધી માન્યતાઓ અને વ્યવસ્થાઓમાં બહુ મોટાં પરિવર્તન આવશે અને એનું કારણ હશે એ. આઈ. નવા યુગના જે એંધાણ છે, એના અણસાર સમજવા જેવા છે. આમ તો સોશિયલ મીડિયા જેને કહીએ છીએ તે આ નવા યુગનું પ્રવેશદ્વાર બની શકે એમ છે. મનુષ્યનું મગજ કેવી રીતે ચાલે છે એના જ્ઞાનતંતુઓનું સંચલન સમજીને એ પ્રમાણે મશીન પણ ચાલે, શીખે, બોલે, નિર્ણય લે… એવા યુગમાં આપણે પ્રવેશી રહ્યા છીએ. આ માત્ર ટેક્નોલોજી નથી, પણ જાતે નિર્ણય કરી શકે એવી શક્તિવાળું એટલે કે માનસિક રીતે મનુષ્ય નિર્ણય લે એવા જ નિર્ણયો લઈ શકે એવું યાંત્રિક પરિવર્તન છે. સોશિયલ મીડિયા એ અલ્ગોરિધમ ઉપર ચાલતી સિસ્ટમ છે. તમે જે પ્રકારના વિડીયો જોતા હોવ એ પ્રકારના વિડીયો ટેક્નોલોજી જાતે નિર્ણય કરીને તમને બતાવે. પહેલાં આપણે સમાચાર જોતા હતા તો છાપામાં હેડલાઈન હોય અથવા ટીવીમાં જે હેડલાઈન હોય એ પ્રમાણે અભિપ્રાયો બાંધવાનું શરૂ કરતા, પણ હવે તમને દર સેકન્ડે જેના સોર્સની ખબર ન હોય એવા સમાચારો આવ્યા કરે છે. વારંવાર જુદી જુદી રીલ્સ જોવા, થોડી થોડી મિનિટે વિડીયો બદલતા રહેવું, આ પ્રકારના મનની કૂદાકૂદથી ધીમે ધીમે આપણે એકાગ્રતાથી કામ કરી શકવાની ક્ષમતા ગુમાવવા માંડ્યા છીએ. જાણે કોઈ અજાણ્યું સૈન્ય તમારા મનમાં રહેલી શાંતિનો સંહાર કરી રહ્યું છે. એક બીજો મહાસાગર ઓળખવા જેવો છે, એ છે ડેટાનો મહાસાગર. આજે જેમ પેટ્રોલ માટે ઝઘડો છે, એમ નવા યુગનું પેટ્રોલ ડેટા છે. જે વ્યક્તિ પાસે ડેટા હશે એનો નિર્ણય વધુ પક્વ હશે, એની પાસે સત્તા રહેશે. આ ડેટા એકત્રિત (ઇન્ટરકનેક્ટેડ) થયા છે અને બધાને ઉપલબ્ધ છે, એટલે તમને જગતની માહિતી એક બટન દબાવતા મળી જાય છે. આની પોઝિટિવ અસર એ છે કે રિસર્ચ જેવી અટપટી વિદ્યા હવે સરળ અને લોકતાંત્રિક રીતે સૌને ઉપલબ્ધ છે. હાર્વર્ડમાં ભણવા અમેરિકા જવાની જરૂર નથી. ઘરેથી પણ ભણી શકીએ છીએ. એક રીતે ‘વિશ્વગ્રામ’ સિદ્ધ થયું છે. પણ ડેટાના એટલે કે સંદેશાઓના કોલાહલને લીધે જે લોકો પ્રાથમિકતા નક્કી નથી કરી શકતા એ લોકો ભૂલા પડ્યા હોય અથવા નિર્ણય લેવાની શક્તિ ગુમાવી બેઠા હોય એવું લાગે છે. સૌથી અગત્યની વસ્તુ ‘મનુષ્યનું ધ્યાન’ એટલે કે એટેન્શન છે. એ. આઈ.નો પહેલો ઉપયોગ આ ‘એટેન્શન’ની લૂંટ છે. દરેકને એમ છે કે તમે મારી વાત સાંભળો અને મારી પ્રોડક્ટ જુઓ. એની સામે વ્યક્તિ મૂંઝાઈ જાય છે, એના સમય ઉપર થતા આ હથોડાના ઘા એને વ્યગ્ર બનાવી દે છે, અને એના લીધે એક પ્રકારની સૂક્ષ્મ વિચલિત અવસ્થાનો ભોગ બને છે. આ વિષયમાં હરારીની જેમ જ ઝુબોફ (Shoshana Zuboff) એક ધ્યાનાકર્ષક અવાજ છે, એણે Surveillance Capitalismની થિયરી દ્વારા વ્યક્તિની ‘અંગતતા’ કેવી રીતે જોખમાઈ રહી છે અને માર્કેટના માંધાતાઓ મનુષ્યના મગજને ‘હેક’ કરવાના કેવા કેવા ઉપાયો કરી રહ્યા છે એ વિશે એણે ભારે સંશોધન કર્યું છે. એનું કહેવું છે કે એ. આઈ.ના ઉપયોગથી વ્યક્તિની ‘પસંદગીની સ્વતંત્રતા’ જોખમાઈ શકે છે. જોકે, મનુષ્યના મગજનું ‘હેકિંગ’ કે ‘હાઈજેકિંગ’ કેવાં પરિણામો આપશે અથવા તો સ્વતંત્ર વિચાર કરવાની શક્તિ મનુષ્ય ગુમાવી બેસે એવી સ્થિતિ પણ સર્જાઈ શકે. એટલા માટે ‘રિસ્પોન્સિબલ એ. આઈ.’ એ એક વિકસતું વિચાર વર્તુળ છે. ટેક્નોલોજી પાસે જે જાતે નિર્ણય કરવાની શક્તિ આવવાની છે એ કયા પ્રકારના પરિણામો લાવશે એ આજની સમસ્યા છે. આજે ઘરમાં સફાઈ કરતું નાનું રોબોટ ક્યાં સફાઈ કરવી એ જાતે નક્કી કરે છે, ડ્રાઈવરલેસ કાર આજની વાસ્તવિકતા છે, પણ કાલે બૉમ્બ કે મિસાઈલ પણ જાતે નિર્ણય કરવા લાગે. અથવા ડિઝાઇનર બેબીની ટેક્નોલોજી રાક્ષસો પેદા કરે ત્યારે આપણે શું કરી શકીશું એનો વિચાર કરવો પડશે. ક્ષિતિજનું સાવધાનીભર્યું સ્વાગત છે! }
    Click here to Read More
    Previous Article
    જંતુનાશકોના કારણે જોખમમાં મુકાતું સ્વાસ્થ્ય:ભોજનની થાળીમાં ઝેર?
    Next Article
    કૉલાજ:સન્નારીઓનું સેલ્ફ ડિફેન્સ : સ્વથી સ્વદેશ સુધી

    Related મેગેઝિન Updates:

    Are you sure? You want to delete this comment..! Remove Cancel

    Comments (0)

      Leave a comment