પહેલગામમાં 75% ટુરિસ્ટ ઘટ્યા; ગાઈડ બરબાદ, ગાડીઓ- ઘોડા વેચવા:6 ટુરિસ્ટ સ્પોટ બંધ, આતંકીઓ સામે લડનાર આદિલના પરિવારને એક વર્ષે મળ્યું ઘર

પહેલગામમાં બૈસરન વેલી. લીલીછમ વેલી અને ઘાસના મેદાનોથી ભરેલી, કાશ્મીરની મુલાકાત લેતા પ્રવાસીઓ આ સ્થળની મુલાકાત લેતા હતા. બરાબર એક વર્ષ પહેલા 22 એપ્રિલે પણ તેઓ પહોંચ્યા હતા. ત્યાં જંગલમાંથી ત્રણ આતંકવાદીઓ આવ્યા અને 13 મિનિટમાં 26 લોકોને મારી નાખ્યા. બૈસરન વેલી ઉજ્જડ થઈ ગઈ. આખું એક વર્ષ વીતી ગયું પણ સન્નાટો હજુ પણ છે. પ્રવાસીઓ હવે પહેલાની જેમ અહીં આવતા નથી. જે ​​ગાઇડ લોકોને ખીણમાં લઈ જતા હતા તે બરબાદ થઈ ગયા. તેમના ઘોડા અને ગાડીઓ પણ વેચવા પડ્યા. પહેલગામ પર હુમલો કરનારા ત્રણ આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા. ભારતે ઓપરેશન સિંદૂર દ્વારા પાકિસ્તાન પર બદલો લીધો, પરંતુ બૈસરન વેલીમાં કંઈ બદલાયું નહીં. મુંબઈની મુનીઝા તેના પરિવાર સાથે કાશ્મીર ગઈ હતી અને પહેલગામની પણ મુલાકાત લીધી હતી. તે બૈસરન વેલી જવા માંગતી હતી, પરંતુ તે જઈ શકી નહીં કારણ કે હુમલા પછી વેલી ક્યારેય ફરી ખુલી નથી. પહેલગામ એટેક પછી શું બદલાયું 1. 48માંથી 6 પર્યટન સ્થળો બંધ છે, સિક્યોરિટી ક્લિયરન્સ પછી ફરી ખુલશે હુમલા બાદ કાશ્મીરમાં 48 પર્યટન સ્થળો બંધ કરવામાં આવ્યા હતા. તેમાંથી 42 ફરી ખુલી ગયા છે. 6 બંધ છે. બૈસરન વેલી ઉપરાંત ચંદનવાડી, ગુરેઝ, અથવાટો, બંગુસ અને રામકુંડ માટે સિક્યોરિટી રિવ્યૂ ચાલી રહ્યો છે. મંજૂરી પછી આ ફરીથી ખોલી શકાય છે. આતંકવાદી હુમલા પહેલા એપ્રિલ, જૂન અને જુલાઈમાં દરરોજ 10,000થી વધુ પ્રવાસીઓ પહેલગામ આવતા હતા. હવે ફક્ત 2,000 થી 2,500 આવે છે. અમે જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસ અને સુરક્ષા એજન્સીઓના અધિકારીઓને પૂછ્યું હતું કે બૈસરન વેલી ક્યારે ફરી ખુલશે. તેઓ ઓફિશિયલી વાત કરવા તૈયાર નહોતા પરંતુ તેમણે કહ્યું કે હાલમાં સુરક્ષાની સમીક્ષા કરવામાં આવી રહી છે. મંજૂરી મળ્યા પછી જ નિર્ણય લેવામાં આવશે. 2. ઘોડેસવારો અને દુકાનદારોને ઓળખવા માટે QR કોડવાળા કાર્ડ સંવેદનશીલ પર્યટન સ્થળોની યાદી બનાવવામાં આવી છે. પ્રવાસીઓ સાથે સીધા સંપર્કમાં આવતા સ્થાનિકોની અહીં ચકાસણી કરવામાં આવશે. તેમને QR કોડવાળા કાર્ડ આપવામાં આવી રહ્યા છે. તેમને સ્કેન કરવાથી તેમની વિગતો, ફોન નંબર, આધાર નંબર અને સરનામું જાણવા મળશે. આની શરૂઆત આ અઠવાડિયે પહેલગામમાં શરૂ થઈ હતી. મુંબઈના પ્રવાસી મુનિઝા મોહમ્મદ મરીશા કહે છે, "પહલગામ હુમલાને કારણે મને થોડો ડર લાગ્યો હતો. અહીં આવ્યા પછી મને ડર નથી. સેફ્ટી પર કામ થઈ રહ્યું છે. દરેક ઘોડેસવાર પાસે QR કોડ હોય છે. તેને સ્કેન કરવાથી અમને ખબર પડે છે કે અમે યોગ્ય વ્યક્તિ સાથે મુસાફરી કરી રહ્યા છીએ." મુનિઝા પોતાનો અનુભવ જણાવે છે, "હું એક ઘોડેસવાર સાથે બૈસરન વેલી જવા વિશે વાત કરી રહી હતી. તેણે મને ઓળખ માટે તેનો QR કોડ બતાવ્યો. તેને સ્કેન કર્યા પછી તેની સંપૂર્ણ વિગતો મને દેખાઈ. નામ: મોહિદ્દીન માગરે. સરનામું: પહેલગામ. ફોન નંબર: 9469******. આધાર નંબર: 4491*********. વ્યવસાય: પોનીમેન." પોલીસ વેરિફાઈડ - હા. ટુરિસ્ટ ગાઈડ જબ્બાર અહેમદ માગરે કહે છે કે સરકારે QR કોડ કરીને સારું કામ કર્યું છે. આનાથી ઘોડેસવારો, કેમેરામેન અને દુકાનદારોની ચોક્કસ ઓળખ થઈ શકે છે. અત્યાર સુધીમાં 165થી વધુ ઘોડેસવારોને કાર્ડ આપવામાં આવ્યા છે. અમે પહેલા પ્રવાસીઓને કાર્ડ બતાવીએ છીએ. ગાડીના માલિકો અને દુકાનદારો બધાના અલગ-અલગ QR કોડ હોય છે. 3. આતંકવાદીને મદદ કરનારા સામે ચાર્જશીટ પહલગામ હુમલામાં સામેલ ત્રણ પાકિસ્તાની આતંકવાદીઓને મદદ કરનારા ઓવરગ્રાઉન્ડ કામદારો સામે જમ્મુ NIA કોર્ટમાં ચાર્જશીટ દાખલ કરવામાં આવી છે. ટ્રાયલ શરૂ થઈ ગઈ છે. 1,300 પાનાની ચાર્જશીટ પુરાવા આપે છે કે આ હુમલાનું કાવતરું પાકિસ્તાનમાં ઘડાયું હતું. પાકિસ્તાની આતંકવાદી સંગઠનો લશ્કર-એ-તૈયબા અને ધ રેઝિસ્ટન્સ ફ્રન્ટ સહિત સાત આરોપીઓના નામ આપવામાં આવ્યા છે. ચાર્જશીટમાં પાકિસ્તાની હેન્ડલર સજ્જાદ જટ્ટનું પણ નામ છે. 4. આતંકવાદીઓ સામે લડનાર આદિલને તેની પત્ની માટે નોકરી અને તેના પરિવાર માટે ઘર મળ્યું કાશ્મીરી યુવાન સૈયદ આદિલ હુસૈન 22 એપ્રિલ, 2025 ના રોજ એક પ્રવાસી સાથે બૈસરન વેલી ગયો હતો. જ્યારે આતંકવાદીઓએ હુમલો કર્યો ત્યારે તેણે ટુરિસ્ટોને બચાવવા માટે એક આતંકવાદીનો સામનો કર્યો તેની રાઇફલ છીનવી લીધી. આતંકવાદીએ આદિલને ત્રણ ગોળી મારી હતી. પરિવારની જવાબદારી ફક્ત 29 વર્ષીય આદિલ પર હતી. જમ્મુ- કાશ્મીર સરકારે તેની પત્ની ગુલનાઝ અખ્તરને સરકારી નોકરી આપી છે. મહારાષ્ટ્રના નાયબ મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદેએ તેમના ગામ હપટનારમાં તેમના માટે એક ઘર બનાવ્યું છે. આદિલના ભાઈ નૌશાદ કહે છે, "તેમના મૃત્યુથી અમને દુઃખ થાય છે, પરંતુ તે અમને વધુ ગર્વ આપે છે. તેણે આતંકવાદીઓ સમક્ષ શરણાગતિ સ્વીકારી નહોતી." ટૂર ઓપરેટરો કહે છે, EMI નથી ભરી શકતા, બેંક ગાડી ઉઠાવી જશે પહેલગામ જમ્મુ અને કાશ્મીરની રાજધાની શ્રીનગરથી લગભગ 90 કિમી દૂર છે અને બૈસરન વેલી પહેલગામથી 6 કિમી દૂર છે. વિશાળ ઘાસના મેદાનો, ગાઢ પાઈન જંગલો અને બરફથી ઢંકાયેલી પહાડીઓ સાથે આ સ્થળ સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડની અનુભૂતિ કરાવે છે. તેથી જ તેને મીની સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ કહેવામાં આવે છે. ફક્ત ઘોડાથી અથવા ટ્રેકિંગ કરીને જ અહીં પહોંચી શકાય છે. શરૂઆતમાં પ્રવાસીઓને પુષ્કળ ઘોડા અને ગાઈડ મળતા હતા. એક વર્ષ પછી પણ તેઓ મળતા હતા, પરંતુ ઘણી ઓછી સંખ્યામાં. વેલી તરફ જવાના માર્ગને દર્શાવતું સાઇનબોર્ડ પણ દૂર કરવામાં આવ્યું છે. કાન્હામર્ગ પહેલગામથી 2-3 કિમી દૂર આવેલું છે. હવે ગાઈડ ટુરિસ્ટોને ત્યાં લઈ જાય છે. કોઈ બૈસરન વેલીમાં જઈ શકાતું નથી. ટુર ઓપરેટર મોહમ્મદ શફી કહે છે કે બૈસરન ખીણ પહેલગામનું સૌથી લોકપ્રિય ટુરિસ્ટ સ્થળ છે. આતંકવાદી હુમલા પછી પહેલગામ 8-9 મહિના સુધી સંપૂર્ણપણે બંધ રહ્યું હતું. છેલ્લા દોઢથી બે મહિનામાં જ પ્રવાસીઓ આવવાનું શરૂ થયું છે. બૈસરન વેલીની સાથે ચંદનવાડી પણ બંધ છે તેથી ફક્ત 20% પ્રવાસીઓ આવી રહ્યા છે. સ્થળ બંધ હોવાથી તેઓ પણ ઝડપથી નીકળી જાય છે. "એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે વેલી ટૂંક સમયમાં ફરી ખોલવામાં આવશે પરંતુ હજુ સુધી તેને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું નથી. પોલીસ અને એજન્સીઓએ સંપૂર્ણ સુરક્ષા તપાસ કરવી જોઈએ. ઓછામાં ઓછું ચંદનવાડી ફરી ખોલવી જોઈએ. ચંદનવાડી બરફ પડ્યો છે અને પ્રવાસીઓ ત્યાં તેને જોવા માટે આવે છે. અમારા વાહનોના હપ્તા બાકી છે. જો આ પર્યટન સ્થળો ફરીથી ખોલવામાં નહીં આવે તો અમે અમારા હપ્તા ચૂકવી શકીશું નહીં. બેંકો અમારા વાહનો લઈ જશે. ચંદનવાડી ખાતે એક પોલીસ ચોકી છે, અને સેના તૈનાત છે. તે ફરીથી ખોલી શકાય છે. બૈસરન વેલી બંધ રહી શકે છે." પહેલગામમાં પોનીમેન એસોસિએશનના પ્રમુખ બિલાલ અહેમદ કહે છે, "એક વર્ષ પછી પણ અમારો ધંધો બંધ છે. ઘણા લોકોએ તેમના ઘોડા અને ગાડીઓ વેચી દીધી છે." કેટલાક ટુરિસ્ટ પ્લેસ ખુલવાથી કામ શરૂ થઈ ગયું છે. અમે દરરોજ 200-500 રૂપિયા કમાઈ રહ્યા છીએ. અમે વધુ સ્થળો ખોલવાની માંગ કરી રહ્યા છીએ. "પ્રવાસીઓ હવે આવી રહ્યા છે. અમે તેમને અહીં- ત્યાં ફરવા લઈ જઈએ છીએ. આનાથી તેઓ ખુશ થતા નથી. તેઓ બૈસરન વેલી અને ચંદનવાડી જોવા આવે છે. જો આમાંથી કોઈ ખોલવામાં આવે તો તે સારું રહેશે. હવે અહીં ઘણી સિક્યોરિટી છે. અમને એ પણ ખબર પડી છે કે કેવા પ્રકારના લોકો ખરાબ છે અને આપણે તેમનાથી દૂર રહેવાની જરૂર છે." 22 એપ્રિલ, 2025નો દિવસ, જ્યારે બૈસરન ઘાટીમાં હુમલો થયો બપોરે 2 વાગ્યાની આસપાસની વાત છે. ટુરિસ્ટોનું ગ્રુપ ખીણમાં વીડિયો અને ફોટા શૂટ કરી રહ્યું હતું. તે જ સમયે જંગલમાંથી ત્રણ આતંકવાદીઓ આવ્યા અને ગોળીબાર શરૂ કર્યો. પહેલી ગોળી બપોરે 2:20 વાગ્યાની આસપાસ ચલાવવામાં આવી. શરૂઆતમાં કોઈને સમજાયું નહીં કે શું થયું. જ્યારે મૃતદેહો પડવા લાગ્યા ત્યારે તેમને ખ્યાલ આવ્યો કે હુમલો થયો છે. લોકો બચવા માટે દોડ્યા પરંતુ તે મેદાનમાં છુપાવવા માટે જગ્યા નહોતી. હુમલામાં કુલ 26 લોકો માર્યા ગયા. પહેલગામ હુમલાના પંદર દિવસ પછી ભારતે 7 મેના રોજ સવારે 1:30 વાગ્યે પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર (PoK)માં 9 આતંકવાદી ઠેકાણાઓ પર હવાઈ હુમલા કર્યા. ભારતે કોટલી, બહાવલપુર, મુરીદકે, બાગ અને મુઝફ્ફરાબાદમાં એર સ્ટ્રાઈક કરી. આ ટાર્ગેટમાં આતંકવાદી સંગઠન લશ્કર-એ-તૈયબાનું હેડક્વાર્ટર અને જૈશ-એ-મોહમ્મદના વડા મસૂદ અઝહરનું ઠેકાણું સામેલ હતું. મુઝફ્ફરાબાદ પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીરની રાજધાની છે અને તે આ જ જગ્યા છે જ્યાંથી આતંકવાદી નેટવર્ક ઓપરેટ થાય છે. ઓપરેશન સિંદૂરમાં 100 થી વધુ આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા હતા જેમાં કંદહાર વિમાન હાઇજેકિંગ, પઠાણકોટ અને સંસદ હુમલામાં સામેલ અબ્દુલ રઉફ અઝહરનો પણ સમાવેશ થાય છે. રઉફ જૈશ-એ-મોહમ્મદના વડા મૌલાના મસૂદ અઝહરનો ભાઈ હતો.