Search

    Language Settings
    Select Website Language

    GDPR Compliance

    We use cookies to ensure you get the best experience on our website. By continuing to use our site, you accept our use of cookies, Privacy Policy, and Terms of Service.

    BijnorNews
    Bijnor news

    55 વર્ષમાં કેટલી બદલાઈ વનડે ક્રિકેટ:કલર જર્સી, ડે-નાઇટ મેચ અને સુપર ઓવર જેવા નિયમો બદલાયા; શું હશે 50 ઓવર ફોર્મેટનું ભવિષ્ય

    1 day ago

    વનડે ક્રિકેટની 5000મી મેચ શુક્રવારે સ્કોટલેન્ડ અને કેનેડા વચ્ચે રમાઈ હતી. તે મેચ સ્કોટલેન્ડે જીતી હતી. 5 જાન્યુઆરી 1971ના રોજ વરસાદને કારણે ધોવાઈ ગયેલી ટેસ્ટ મેચની ભરપાઈ કરવા માટે શરૂ થયેલું વનડે ફોર્મેટ આજે મેચોની સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ ક્રિકેટનું સૌથી મોટું ફોર્મેટ બની ગયું છે. આ 55 વર્ષોમાં ક્રિકેટના સૌથી વધુ પ્રયોગો પણ આ જ ફોર્મેટમાં થયા. ત્રીજા અમ્પાયરથી લઈને ડે-નાઈટ ક્રિકેટ, સફેદ બોલ, પાવરપ્લે, DRS, DLS અને સુપર ઓવર સુધી લગભગ દરેક મોટો બદલાવ સૌથી પહેલા વનડેમાં જ લાગુ થયો. 5 પ્રકરણ વનડે ક્રિકેટના બદલાવની કહાની… રદ થયેલી ટેસ્ટ મેચથી થઈ હતી વનડેની શરૂઆત પહેલી વનડે 5 જાન્યુઆરી 1971ના રોજ મેલબોર્ન ક્રિકેટ ગ્રાઉન્ડ પર ઓસ્ટ્રેલિયા અને ઇંગ્લેન્ડ વચ્ચે રમાઈ હતી. ઇંગ્લેન્ડ પ્રવાસની ત્રીજી ટેસ્ટ સતત ચાર દિવસ વરસાદમાં ધોવાઈ ગઈ હતી. દર્શકોને ખાલી હાથે પાછા ફરતા બચાવવા માટે, છેલ્લા દિવસે 40-40 ઓવરની એક મર્યાદિત ઓવર મેચ રમાડવામાં આવી હતી. તે સમયે ખેલાડીઓએ સફેદ કપડાં પહેર્યા હતા અને લાલ બોલથી મેચ રમાઈ હતી. ત્યારે કોઈએ વિચાર્યું ન હતું કે આ જ ક્રિકેટના સૌથી લોકપ્રિય ફોર્મેટ્સમાંથી એકની શરૂઆત હશે. 25 વર્ષ સુધી વનડેનું કોઈ નિશ્ચિત ફોર્મેટ જ નહોતું આજકાલ 50 ઓવરની વનડે સામાન્ય વાત છે, પરંતુ શરૂઆતમાં આવું નહોતું. પ્રથમ વનડે 40-40 ઓવરની હતી અને તેમાં 8 બોલની ઓવર થતી હતી. ઇંગ્લેન્ડ 55 ઓવરની મેચો કરાવતું હતું, જ્યારે 1975 અને 1979ના પ્રથમ બે વર્લ્ડ કપ 60 ઓવરના થયા હતા. ન્યુઝીલેન્ડમાં 35 ઓવર, વેસ્ટ ઇન્ડીઝમાં 45 ઓવર અને પાકિસ્તાનમાં અલગ-અલગ સમયે 35, 40 અને 50 ઓવરની મેચો રમાઈ હતી. શરૂઆતના તબક્કામાં દરેક દેશ પોતાની સુવિધા અને દિવસના અજવાળા મુજબ ઓવર નક્કી કરતો હતો. પાછળથી ઈન્ટરનેશનલ ક્રિકેટમાં સમાનતા લાવવા માટે 50 ઓવરનું ફોર્મેટ અપનાવવામાં આવ્યું. 1978માં વેસ્ટ ઇન્ડીઝ પ્રથમ દેશ બન્યો જેણે 50 ઓવરની વનડે મેચો કરાવી. પછી ઓસ્ટ્રેલિયા અને ન્યુઝીલેન્ડે તેને અપનાવ્યું. 1987નો વર્લ્ડ કપ પ્રથમ વખત 50 ઓવરનો થયો, પરંતુ ત્યારે પણ ઇંગ્લેન્ડ 55 ઓવરની વનડે રમતું રહ્યું. આખરે 1996ના વર્લ્ડ કપ પછી આખી દુનિયામાં 50 ઓવરનું ફોર્મેટ લાગુ થઈ ગયું. કેરી પેકર વિવાદે ક્રિકેટની તસવીર બદલી નાખી 1977માં ઓસ્ટ્રેલિયન મીડિયા ઉદ્યોગપતિ કેરી પેકરે વર્લ્ડ સિરીઝ ક્રિકેટ (WSC) શરૂ કરી. તેમણે વિશ્વના મોટા ખેલાડીઓને કરાર પર લઈને અલગ ટુર્નામેન્ટ કરાવી. આમાં બધા મોટા ખેલાડીઓએ પેસ્ટલ રંગોની જર્સી પહેરી. આ સિરીઝ પછી ક્રિકેટમાં ત્રણ ફેરફારો આવ્યા. એક કેપ્ટને 10 ફિલ્ડર બાઉન્ડ્રી પર ગોઠવી દીધા, પછી આવ્યો પાવરપ્લે વનડેમાં ફિલ્ડિંગના નિયમો પણ એક ઘટના પછી બદલાયા. 1979માં ઈંગ્લેન્ડના કેપ્ટન માઈક બ્રિયરલીએ છેલ્લા બોલ પર વિકેટકીપર સહિત તમામ 10 ફિલ્ડર બાઉન્ડ્રી પર ગોઠવી દીધા. બેટ્સમેન માટે ચોગ્ગો કે છગ્ગો મારવો લગભગ અશક્ય બની ગયો. ત્યારબાદ ફિલ્ડિંગ રિસ્ટ્રિક્શન લાવવામાં આવ્યું. 1992ના વર્લ્ડ કપમાં તેમને પ્રથમ વખત માન્યતા આપવામાં આવી. 2005માં પાવરપ્લે આવ્યું. 2008, 2011 અને 2012માં તેના નિયમો બદલવામાં આવ્યા. 2015થી વર્તમાન ફિલ્ડિંગ નિયમો લાગુ છે. વરસાદના નિયમો સૌથી વધુ બદલાયા વનડે ક્રિકેટમાં વરસાદથી પ્રભાવિત મેચોના નિયમોમાં સૌથી વધુ પ્રયોગો થયા. શરૂઆતમાં દરેક દેશ પોતાના હિસાબે નિયમો બનાવતો હતો. ક્યાંક રનરેટથી પરિણામ નીકળતું હતું તો ક્યાંક પહેલા 45 ઓવરના સ્કોરથી નિર્ણય થતો હતો. 1991ના શારજાહ કપમાં ખરાબ રોશની દરમિયાન એવી સ્થિતિ સર્જાઈ કે ખેલાડીઓ, કેપ્ટનો અને અમ્પાયરોને પણ ખબર ન હતી કે મેચનું પરિણામ કેવી રીતે આવશે. ત્યારબાદ ICCએ તમામ દેશો માટે એક સમાન નિયમો બનાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી. 1992માં નવા નિયમો લાગુ કરવામાં આવ્યા, પરંતુ વિવાદો સમાપ્ત થયા નહીં. આખરે 1997માં પ્રથમ વખત ડકવર્થ-લુઈસ (DL) નિયમ લાગુ થયો. 1999માં ICCએ તેને સત્તાવાર રીતે અપનાવ્યો. પછીથી સ્ટીવન સ્ટર્નના ફેરફારો બાદ તે જ DLS સિસ્ટમ બની ગયું, જે આજે પણ ઉપયોગમાં લેવાય છે. સુપર સબ આવ્યો, પરંતુ એક વર્ષ પણ ટક્યો નહીં આજે IPLનો ઇમ્પેક્ટ પ્લેયર નિયમ ચર્ચામાં રહે છે, પરંતુ તેનું પ્રથમ સ્વરૂપ વનડેમાં 2005માં જોવા મળ્યું હતું. ત્યારે 'સુપર સબ' નિયમ લાગુ કરવામાં આવ્યો, જેમાં ટીમ પહેલાથી એક વધારાના ખેલાડીને પસંદ કરતી હતી અને મેચ દરમિયાન તેને ઉતારી શકતી હતી. ઇંગ્લેન્ડના વિક્રમ સોલંકી પ્રથમ સુપર સબ બન્યા, પરંતુ આ પ્રયોગ સફળ રહ્યો નહીં અને એક વર્ષની અંદર જ તેને સમાપ્ત કરવો પડ્યો. ટાઈ મેચનો નિર્ણય પણ ઘણી વાર બદલાયો શરૂઆતના તબક્કામાં ટાઈ મેચનો નિર્ણય વિકેટોની સંખ્યા અથવા લીગ સ્ટેજના પ્રદર્શનના આધારે થતો હતો. 2011 વર્લ્ડ કપથી નોકઆઉટ મુકાબલાઓમાં સુપર ઓવર લાગુ કરવામાં આવ્યો. 2019 વર્લ્ડ કપ ફાઇનલમાં બાઉન્ડ્રી કાઉન્ટ નિયમની દુનિયાભરમાં ટીકા થઈ. ત્યારબાદ ICCએ નિયમ બદલી નાખ્યો અને 2023થી દરેક ટાઈ વનડેનો નિર્ણય સુપર ઓવરથી થવો ફરજિયાત કરી દીધો. સફેદ બોલે રિવર્સ સ્વિંગનો અંત લાવ્યો, પછી નિયમ બદલાયો 2001 સુધીમાં લાલ બોલ સંપૂર્ણપણે વનડેમાંથી બહાર થઈ ગયો. પરંતુ સફેદ બોલ ઝડપથી ગંદો થવા લાગ્યો, તેથી ICCએ એક ઇનિંગ્સમાં બે નવા બોલનો નિયમ લાગુ કર્યો. આનાથી બોલ વધુ સમય સુધી નવો રહ્યો અને રિવર્સ સ્વિંગ લગભગ સમાપ્ત થઈ ગયો. આ પછી બોલરોની ફરિયાદોને ધ્યાનમાં રાખીને 2025માં નિયમ બદલવામાં આવ્યો. હવે 34 ઓવર પછી બોલિંગ ટીમ બંનેમાંથી કોઈપણ એક જૂના બોલથી બાકીની ઓવર કરાવી શકે છે, જેનાથી રિવર્સ સ્વિંગની શક્યતા વધી જાય છે. 55 વર્ષમાં બેટિંગ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ વનડેની શરૂઆતની 1000 મેચોમાં પ્રથમ ઇનિંગ્સનો સરેરાશ સ્કોર 213.9 રન હતો. છેલ્લી 1000 મેચોમાં તે વધીને 249.97 રન થઈ ગયો. પહેલી 3000 મેચોમાં ટીમો માત્ર 360 વખત 300 રન પાર કરી શકી હતી, જ્યારે છેલ્લી 1000 મેચોમાં જ 321 વખત 300+ સ્કોર બન્યા. તેમાંથી 86 વખત સ્કોર 350 રનથી પણ વધુ રહ્યો. હવે ટીમો લક્ષ્યનો પીછો કરતી વખતે પણ 300 રન સરળતાથી બનાવી રહી છે. બેટિંગ એવરેજ 26.39 થી વધીને 29.03 થઈ ગઈ છે, જ્યારે સ્ટ્રાઈક રેટ 66.15 થી વધીને 83.4 પર પહોંચી ગયો છે. પહેલા જ્યાં દર 127 બોલ પર એક છગ્ગો લાગતો હતો, હવે દર 55.42 બોલ પર છગ્ગો લાગી રહ્યો છે. બોલરો પણ પહેલા કરતા વધુ વિકેટ લઈ રહ્યા છે અને પાંચ વિકેટ લેવાની ઘટનાઓ પણ લગભગ બમણી થઈ ગઈ છે. T-20 એ વનડેને પડકાર આપ્યો, પરંતુ તેને ખતમ કરી શક્યો નહીં 2007માં T-20 વર્લ્ડ કપ અને ત્યારબાદ દુનિયાભરમાં શરૂ થયેલી ફ્રેન્ચાઇઝી લીગ્સને કારણે દ્વિપક્ષીય વનડે સિરીઝ ઓછી થઈ ગઈ છે. આમ છતાં વનડે વર્લ્ડ કપ અને ચેમ્પિયન્સ ટ્રોફી જેવી ટુર્નામેન્ટ્સ આ ફોર્મેટને લોકપ્રિય બનાવી રહી છે.
    Click here to Read More
    Previous Article
    પંતે ઉત્તરાખંડમાં જમીન ખરીદવામાં મદદ માંગી:ધામીને કહ્યું- ત્રણ વર્ષથી શોધી રહ્યો છું, ભેટ નહીં, સરકાર પાસેથી ખરીદીને પહેલું ઘર બનાવીશ
    Next Article
    સોમનાથ દર્શનના પ્લાન વચ્ચે કાળ ભેટ્યો:વઢવાણ પાસે ઉમૈયા નદીમાં ડૂબવાથી સોલર પ્લાન્ટમાં કામ કરતાં 4 રાજસ્થાની યુવકોનાં મોત

    Related સપોર્ટ Updates:

    Are you sure? You want to delete this comment..! Remove Cancel

    Comments (0)

      Leave a comment