બેંક કર્મચારીઓ ફ્રોડ માટે ખાતા ખોલી રહ્યા છે:50 હજારમાં સેવિંગ અને કરંટ એકાઉન્ટ, ફ્રીઝ થતા જ ખોલાવી આપવાનો દાવો, 35 બેંકો સાથે કનેક્શન

સાઇબર અપરાધના નાણાં ક્યાં જાય છે? તેને ઠેકાણે પાડનારાઓ સુધી પોલીસ કેમ પહોંચી શકતી નથી? એકાઉન્ટની માહિતી મળવા છતાં રકમ હાથમાં કેમ નથી આવતી? અમે આ પ્રશ્નોના જવાબો શોધવાનું શરૂ કર્યું ત્યારે મ્યુલ એકાઉન્ટ વિશે જાણવા મળ્યું. આ એવા બેંક એકાઉન્ટ છે, જે બીજાના નામે ખુલે છે, પરંતુ તેનો ઉપયોગ સાયબર અપરાધીઓ ગેરકાયદેસર રકમ એક ખાતામાંથી બીજા ખાતામાં મોકલવા માટે કરે છે. હવે પ્રશ્ન એ હતો કે મ્યુલ એકાઉન્ટ ખુલે કેવી રીતે છે, શું બેંકને તેની ખબર હોતી નથી? તપાસ આગળ વધી, તો અમે મ્યુલ એકાઉન્ટ ખોલાવનાર એક એજન્ટ સુધી પહોંચ્યા. તેણે અમને રાજધાનીની 3 પ્રાઇવેટ બેંકોના સ્ટાફ અને અધિકારીઓ સાથે મુલાકાત કરાવી. તેમણે 30-35 બેંકોમાં માત્ર આવા એકાઉન્ટ ખોલાવવાનો દાવો ન કર્યો, પરંતુ રકમ ન ફસાવા દેવાનો ભરોસો પણ અપાવ્યો. એજન્ટ અને બેંક સ્ટાફનું આ નેટવર્ક કેવી રીતે કામ કરે છે, બેંકિંગ સિસ્ટમની કઈ ખામીઓનો ફાયદો ઉઠાવીને આ મ્યુલ એકાઉન્ટ ખોલી રહ્યા છે, વાંચો અને જુઓ આખો રિપોર્ટ... પહેલી મુલાકાત મુકુલ વર્મા સાથે દાવોઃ 50 હજાર રૂપિયામાં સેવિંગ એકાઉન્ટ, કમિશન પર કૉર્પોરેટ એકાઉન્ટ પહાડગંજમાં રહેતો એજન્ટ મુકુલ વર્મા ફેક બેંક એકાઉન્ટના કારોબારમાં સક્રિય છે. અમે તેનો સંપર્ક કર્યો અને પોતાને ઓનલાઈન સટ્ટાબાજીની વેબસાઈટ સાથે જોડાયેલા હોવાનું જણાવ્યું. મુકુલે દાવો કર્યો કે તેની પાસે 70-80 છોકરાઓ છે, જેના ડૉક્યુમેન્ટ્સ પર તે સેવિંગ, કરંટ અને કૉર્પોરેટ એકાઉન્ટ ખોલાવીને આપી શકે છે. પછી મુકુલને અમે કૉનૉટ પ્લેસ પર એક રેસ્ટોરન્ટમાં મળ્યા. રિપોર્ટર- તમારી પાસે આવા એકાઉન્ટ ખોલાવવા માટે માણસો છે. મુકુલ- હા, એવા છોકરાઓ છે, જેમણે 2, 4, 5 હજાર રૂપિયામાં એકાઉન્ટ ખોલાવી લીધું. તેમને ફક્ત પૈસાથી મતલબ છે. બધા બહારના હશે, જેમ કે- ઝારખંડ, યુપી. દર અઠવાડિયે કિટ સાથે ઓછામાં ઓછા 10 એકાઉન્ટ આપી શકું છું. રિપોર્ટર- કિટમાં શું રહેશે મુકુલ- એટીએમ, ચેક બુક, સિમ કાર્ડ. અત્યારે એકાઉન્ટના ભાવ 40-50 હજાર ચાલી રહ્યા છે, કૉર્પોરેટ (એકાઉન્ટ) માટે છોકરાને કહી દીધું છે, તે પર્સન્ટેજ પર ચાલશે. રિપોર્ટર- પહેલાં કેટલા પર્સન્ટેજ પર લઈ રહ્યા હતા મુકુલ- સાડા 3 પર્સન્ટેજ પર ચલાવ્યું હતું મુકુલની વાતો પરથી સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે તે આ નેટવર્કમાં માત્ર વચેટિયો નથી, મોટો ખેલાડી છે. તેણે જ અમને યસ બેંકના સ્ટાફ રોહતાસ સુધી પહોંચાડ્યો. મુકુલે પહેલાં ફોન પર વાત કરાવી. પછી મળવાનો દિવસ અને સમય નક્કી થયો. અહીંથી મ્યુલ બેંક એકાઉન્ટ રૅકેટની કડીઓ જોડાવાની શરૂ થઈ. બીજી મુલાકાત રોહતાસ સાથે દાવોઃ 40-50 લાખના ટ્રાન્ઝેક્શન માટે કમિશન પર કરંટ એકાઉન્ટ રોહતાસે અમને યસ બેંકની પહાડગંજ બ્રાન્ચ બોલાવ્યા. પછી વાતચીત માટે અમે નજીકની એક રેસ્ટોરન્ટમાં ગયા. સાથે એજન્ટ મુકુલ પણ હતો. અહીં તેણે ફેક એકાઉન્ટ ખોલાવવાના નેટવર્ક અને રીત-રિવાજોનો ખુલાસો કરવાનું શરૂ કર્યું. રિપોર્ટર- દુબઈથી ચાલતી બેટિંગ સાઈટ માટે એકાઉન્ટ જોઈએ છે. સેવિંગ કે કરંટ કોઈ પણ મળી જાય, બસ લિમિટ સારી હોવી જોઈએ. રોહતાસ- આમાંથી મોટાભાગના પર સાયબર ક્રાઇમની નોટિસ આવી જાય છે. આજકાલ બેંકોમાં આવા એકાઉન્ટ વધારે ખુલી રહ્યા છે, અમને પણ એલર્ટ કરવામાં આવ્યા છે. રિપોર્ટર- મુકુલ પાસે ઝારખંડના 70-80 છોકરાઓ છે, તેમના જ નામે એકાઉન્ટ ખોલવાના છે. રોહતાસ- હા, ખોલી દેશું. આપણા એક-બે સાથીઓ પાસે પણ ખોલાવી દેશું. કરંટ એકાઉન્ટ પણ મળી જશે. એક કસ્ટમર આ જ કામ કરે છે. તે 10-20 લાખ કે 40-50 લાખના મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન માટે એકાઉન્ટ કમિશન પર આપે છે. રિપોર્ટર- થોડું ટ્રાન્ઝેક્શનનું જણાવો, બધો સટ્ટાનો પૈસો જ આવશે. રોહતાસ- એકાઉન્ટમાં AMB (એવરેજ મંથલી બેલેન્સ) બનાવીને ચાલવું પડશે, તેથી તેમાં એક દિવસ પૈસા નાખો અને બીજા દિવસે ઉપાડી લો. એક જ દિવસ પૈસા આવવા અને વિડ્રો કરવા પર એકાઉન્ટ ફ્રીઝ થવાનું જોખમ વધારે છે. રિપોર્ટર- સાયબર ક્રાઇમથી કોઈ એલર્ટ આવ્યો, તો અમને કેવી રીતે ખબર પડશે. રોહતાસ- એકાઉન્ટમાં એલર્ટનો એક મેમો આવે છે. આપણે એકાઉન્ટ ખોલીશું, તો તેના પર નજર રાખીશું. રિપોર્ટર- એકાઉન્ટ 6 મહિના તો ચાલી જ જશે. રોહતાસ- આરામથી ચાલી જશે. આ પછી રોહતાસે અમને આગલી કડી સુધી પહોંચાડ્યો. તેણે યસ બેંકની મૉડલ ટાઉન બ્રાન્ચમાં કામ કરતા અશ્વિની કુમાર સાથે વાત કરી અને આપણી મીટિંગ ફિક્સ કરાવી. ત્રીજી મુલાકાત અશ્વિની કુમાર સાથે દાવો- 1 કરોડ રૂ. લિમિટ વાળા એકાઉન્ટનો રેટ 1.25 લાખ, એક-બે અત્યારે જ અપાવી દેશું રોહતાસના ભરોસા પર અશ્વિની અમારી સાથે મળીને વાતચીત કરવા માટે તૈયાર થયો. એજન્ટ મુકુલ પણ સાથે હાજર રહ્યો. અશ્વિની- તમારે કેવું એકાઉન્ટ ખોલાવવું છે રિપોર્ટર- સેવિંગ અને કરંટ બંને અશ્વિની- સેવિંગ ખોલાવી લો, શ્રેષ્ઠ રહેશે રિપોર્ટર- મારે 50-60 એકાઉન્ટ જોઈએ છે, પરંતુ બધા છોકરાઓ ઝારખંડ અને બિહારના છે. અશ્વિની- કોઈ વાંધો નહીં રિપોર્ટર- બેટિંગનો પૈસો આવશે, જો કોઈ ફરિયાદ આવી તો કેવી રીતે ખબર પડશે. અશ્વિની- જેવો AML (એન્ટી-મની લૉન્ડ્રિંગ) આવશે, તમને જણાવી દેશું કે ભૈયા હવે આનાથી આગળ એકાઉન્ટ નહીં ચાલે. સાયબરથી આના પર હોલ્ડ લાગી રહ્યો છે. તમે બધા પૈસા હટાવી દેજો. રિપોર્ટર- એટલે કે, સાયબરવાળા આવશે. અશ્વિની- હા, મારા કસ્ટમરની પૂછપરછ મારી સાથે જ થશે. જવાબ આપવો પડશે કે એકાઉન્ટ કેમ અને કેમ ખોલ્યું. રિપોર્ટર- બીજી બેંકોમાં પણ એકાઉન્ટ જોઈએ છે. અશ્વિની- ઇન્ડસમાં ખોલાવી દેશું. રિપોર્ટર- આપણા ખાસ માણસો કોનામાં છે? અશ્વિની- એમ તો 35 બેંકો છે, જ્યાં ખોલાવી દેશું. બધામાં 5-5, 10-10 એકાઉન્ટ. રિપોર્ટર- મુકુલ ભાઈ (સાથે હાજર એજન્ટ) જો કોઈ તપાસ બેઠી, તો છોકરો મળવો જોઈએ નહીં. મુકુલ- એ બધા ઝારખંડથી ગુનો કરીને ભાગેલા છોકરાઓ છે, કોઈએ પોલીસવાળાને માર્યો છે, કોઈ મર્ડર કરીને દિલ્હીમાં રહી રહ્યો છે. રિપોર્ટર- તમે પહેલાં પણ આવા એકાઉન્ટ ખોલ્યા છે, કેટલો ખર્ચ થશે. અશ્વિની- સેવિંગ અને કરંટ એકાઉન્ટ 25 હજારથી નીચે નહીં મળે. રિપોર્ટર- એટલે કે તમે એક ફેક એકાઉન્ટના 25 હજાર લો છો. અશ્વિની- હા, અને તે પણ કેશ જોઈએ. જો તમને બનેલું-બનાવેલું એકાઉન્ટ જોઈએ, તો તે પણ મળી જશે. ગેમિંગ ચલાવવા માટે પ્રોપરાઈટર કરંટ એકાઉન્ટ પણ મળશે. રિપોર્ટર- બધા ફેક એકાઉન્ટ છે અશ્વિની- ફેક નથી હોતા સર, જેમ કે- આપણે એક દુકાનદારના નામે એકાઉન્ટ ખોલી દીધું. પછી તેણે દુકાન બંધ કરી દીધી. બસ તેમને એકાઉન્ટ ખોલાવવાથી મતલબ હોય છે. એકાઉન્ટ એક્ટિવ થયા પછી તે વેચી દે છે. (વાતચીત દરમિયાન અશ્વિની એકાઉન્ટની માહિતી મેળવવા માટે એક એજન્ટને ફોન લગાવે છે) અશ્વિની- સેલ માટે કોઈ એકાઉન્ટ આવ્યા છે સામેવાળો- 2-3 એકાઉન્ટ છે અશ્વિની- પછી આપી દો સામેવાળો- કૉર્પોરેટ એકાઉન્ટ છે અશ્વિની (ફોન પર)- તમે કેટલું લેશો સામેવાળો- 1.25 લાખ અપાવી દેજો અશ્વિની કુમાર (ફોન પર)- તેની લિમિટ કેટલી છે સામેવાળો- 1 કરોડ રૂપિયાની લિમિટ છે એજન્ટ સાથે વાતચીત માટે અશ્વિનીએ જણાવ્યું કે 1 કરોડ લિમિટવાળું એકાઉન્ટ 1.25 લાખમાં મળી જશે. આ કામના બદલામાં અશ્વિનીને અલગથી 25 (હજાર) જોઈએ. આ પછી રોહતાસના જ માધ્યમથી અમે સિટી યુનિયન બેંકના સિનિયર અધિકારી સુધી પહોંચ્યા. તેણે મુકુલને ફોન પર જણાવ્યું કે ચાંદની ચોક બ્રાન્ચમાં તૈનાત પ્રમોદ સાથે મ્યુલ એકાઉન્ટ ખોલવાની વાત થઈ છે. તેની પાસે જઈને મળી લો. ચોથી મુલાકાત પ્રમોદ સાથે દાવો- એક જ એરિયામાં છોકરાઓને અલગ-અલગ રાખો, જેથી ફ્રૉડ ન લાગે પ્રમોદને મળવા અમે એજન્ટ મુકુલ સાથે ચાંદની ચોક પહોંચ્યા. તેણે દાવો કર્યો કે જો તેના ફોર્મ્યુલાથી મ્યુલ એકાઉન્ટ ખોલાવવામાં આવ્યું તો પોલીસથી ખોલાવનાર અને બેંક કર્મચારી બંને બચેલા રહેશે. રિપોર્ટર- અમારે ગેમિંગ અને સટ્ટાના પૈસા માટે એકાઉન્ટ જોઈએ છે. રોહતાસજીના મિત્ર મુકુલ પાસે બંગાળના 70-80 છોકરાઓ છે, તે તમને બધા ડૉક્યુમેન્ટ્સ આપી દેશે. પ્રમોદ- સેવિંગ એકાઉન્ટ તો ખોલી જ શકીએ છીએ, તેમાં શું વાંધો છે. રિપોર્ટર- દરરોજ કેટલું ટ્રાન્ઝેક્શન થશે અને કેવી રીતે થશે. પ્રમોદ- જો સેવિંગથી કામ ચાલી જાય, તો હાઇ વેરિઅન્ટનું એકાઉન્ટ ખોલી દેશું. વર્ષભરની 30થી 50 લાખની લિમિટ આપી દેશું. સારું એટીએમ કાર્ડ દેશું, જેથી કોઈ પણ એટીએમથી એક લાખ રૂપિયા રોજના ઉપાડી શકો. રિપોર્ટર- થોડું ટ્રાન્ઝેક્શનની સિસ્ટમ જણાવો, કારણ કે એકાઉન્ટ ફ્રીઝ થવાનું જોખમ રહે છે. પૈસા યુપીઆઈ કે એનઇએફટીથી આવશે. પ્રમોદ- યુપીઆઈ નહીં, એનઇએફટી અથવા આરટીજીએસ મંગાવો. અમાઉન્ટ 50 હજારથી ઓછી હોય, જો વધારે છે, તો 1 લાખથી ઓછી હોય. સેવિંગ એકાઉન્ટનો મતલબ બચત છે, તેને બચતની જેમ જ ચલાવવું પડશે. એકદમથી પૈસા ન નીકળવા જોઈએ. બીજી વાત હાઇ વેરિઅન્ટ એકાઉન્ટ હશે, ત્યારે ધારો કે જો 25 હજારથી ખોલ્યું, તો તેમાં એટલું જ અમાઉન્ટ છોડવું પડશે. બલ્કે 5-10 હજાર રૂપિયા વધારે જ છોડવાના છે. રિપોર્ટર- ઠીક છે પ્રમોદ- તમારે રાત્રે 8 વાગ્યા પછી પૈસા મંગાવવાના છે, જેથી એક રાત પૈસા એકાઉન્ટમાં રોકાઈ જાય. પછી દિવસે 70થી 80% પૈસા તમે ઉપાડી લો. રિપોર્ટર- બીજા દિવસે પ્રમોદ- હા, એટીએમથી અથવા કેશ ઉપાડી લો, યુપીઆઈ કરવું હોય તો તે કરી લો. જુઓ કામ એ રીતે કરવાનું છે કે એકાઉન્ટ ફ્રીઝ ના થાય અને કામ થઈ જાય. પછી પ્રમોદ એકાઉન્ટ ખોલવાની રીત જણાવે છે પ્રમોદ- પહેલાં સીએ (CA)થી એડ્રેસ બદલવાની પ્રક્રિયા કરાવવી પડશે. દિલ્હીમાં જ્યાંનું એડ્રેસ કઢાવો, ત્યાંનો રેન્ટ એગ્રીમેન્ટ પણ બનાવી લેજો અને વીજળીનું બિલ આપી દેજો. કારણ કે આના (છોકરાઓ) એકાઉન્ટ પહેલાં ચાલી રહ્યા હશે, તેથી તેમની વિધાઉટ ટેક્સવાળી આઈટીઆર (ITR) ભરાવવી પડશે. તેનાથી ત્રણ કામ થશે- માણસ જેન્યુઈન થઈ જશે, કાલે જો એકાઉન્ટ ફ્રીઝ પણ થયું, તો આપણે તરત આઈટીઆર આપી શકીએ છીએ. તમારે રીટેલનો બિઝનેસ બતાવવાનો છે. તેમાં યુપીઆઈ પેમેન્ટ આવતી-જતી બંને છે. જણાવવું કે સદર બજારથી માલ ખરીદો છો અને રીટેલમાં સપ્લાય કરો છો. તેનો કોઈ હિસાબ-કિતાબ હોતો નથી. રિપોર્ટર- સટ્ટાનો પૈસો છે, સાયબર ક્રાઇમથી કોઈ એલર્ટ આવ્યો, તો કેવી રીતે ખબર પડશે. પ્રમોદ- મેઇલ આવવા પર ખબર પડી જ જાય છે. બ્રાન્ચમાં મેઇલ આવે છે કે આ એકાઉન્ટનું વેરિફિકેશન કરાવો એટલે કે માણસ ત્યાં રહે છે કે નહીં. એકાઉન્ટ ખોલવા માટે જે વીજળીનું બિલ અને રેન્ટ એગ્રીમેન્ટ તમે આપશો, બસ તે એડ્રેસ સાચું મળવું જોઈએ. રિપોર્ટર- એડ્રેસ તો રહેશે, પરંતુ માણસ ફરીથી નહીં મળે. પ્રમોદ- એકાઉન્ટ ખોલતી વખતે માણસ તે એડ્રેસ પર રહેતો હતો, બસ એટલું પૂરતું છે. ત્યારપછી મારી કોઈ ગેરંટી નથી, એક બેંકરનું કામ વર્તમાનમાં વેરિફાઈ કરવાનું હોય છે. રિપોર્ટર- પછી તો આ ફેક એકાઉન્ટ થયું, ફેક એડ્રેસ પર બન્યું અને ન માણસ ફરીથી મળશે. એકાઉન્ટ કેટલા દિવસ ચાલશે. પ્રમોદ- જુઓ માણસને તે એડ્રેસ પર ચેક બુક રિસીવ થવી જોઈએ. પછી માણસ પણ નિર્દોષ છે અને ખોલનાર પણ નિર્દોષ છે. બેંકે એડ્રેસ વેરિફાઈ કરી લીધું. રિપોર્ટર- આવા એકાઉન્ટ કેટલા દિવસ ચાલી જશે, ત્રણ મહિના ચાલી જશે શું. પ્રમોદ- આરામથી, પરંતુ હિસાબથી ચલાવવું પડશે. એ નહીં કે એક મહિનામાં એક કરોડનું ટ્રાન્ઝેક્શન કરી લીધું. રિપોર્ટર- એલર્ટ જ સૌથી મોટું ટેન્શન છે, કારણ કે પૈસા ફસાવાનું જોખમ છે, બાકીની ચીજો મૅનેજ કરી લેશું. એલર્ટનું તમે જ જણાવશો. પ્રમોદ- તે તો અહીં જ આવે છે, જણાવી દેશું. રિપોર્ટર- ભાડે રૂમ લઈને છોકરાઓને રખાવવાના છે. એક જ રૂમમાં 5 લોકોને રખાવી દેશું અને તે જ એડ્રેસ પર ડૉક્યુમેન્ટ રિસીવ કરાવી દેશું. પ્રમોદ- એક એરિયામાં 5 લોકો રખાવી દો પરંતુ એક રૂમમાં નહીં. નહિતર જાહેર થઈ જશે કે તમે ફ્રૉડ માટે કરી રહ્યા છો. પ્રમોદને મળીને નીકળ્યા જ હતા, ત્યારે મુકુલ પાસે અશ્વિનીનો ફોન આવ્યો. તેણે જણાવ્યું કે ઇન્ડસઇન્ડ બેંકનો એક કર્મચારી પણ ફેક બેંક ખાતા ખોલી દેશે. તેની સાથે ફોન પર આપણી વાત થઈ અને પહાડગંજમાં મીટિંગ નક્કી થઈ. પાંચમી મુલાકાત ગુલામ સાથે દાવો- બેંક જો એકાઉન્ટ ફ્રીઝ કરી દે તો ફોટો રાખી લેજો, અમે ખોલાવી દેશું મુકુલ સાથે અમે ગુલામ રબ્બાનીને મળ્યા. તેણે મળતાની સાથે જ વગર કોઈ અચકાટે એકાઉન્ટ ખોલાવવાની વાત શરૂ કરી દીધી. રિપોર્ટર- 10-15 સેવિંગ એકાઉન્ટ ખોલાવવા છે. મુકુલ- સેવિંગમાં કેટલી લિમિટ આપશો. રબ્બાની- તમારે કેટલી જોઈએ છે. મુકુલ- દૈનિક 2 લાખ રૂપિયા આપી દો. રબ્બાની- વધારે આપી દેશું. રિપોર્ટર- હવે તમે એ જણાવો કે આવા એકાઉન્ટ કેટલા દિવસ ચાલી શકે છે. રબ્બાની- ગેમિંગમાં તો 2-3 દિવસ જ ચાલશે. રિપોર્ટર- 2-3 દિવસ જ, લાંબું ચલાવવા માટે શું રસ્તો છે. રબ્બાની- વધુમાં વધુ 7 દિવસ ચાલશે. રિપોર્ટર- 7 દિવસ પછી શું થશે. રબ્બાની- ત્યારપછી સાયબરવાળા ફ્રીઝ કરી દે છે. જો સાયબર ફ્રીઝ લાગ્યો છે, તો તેમાં આપણી કોઈ ભૂલ નથી. બેંકે લગાવ્યો છે, તો તે ખોલાવી દેશું, તેમાં કોઈ વાંધો નથી. રિપોર્ટર- બેંક ક્યારે ફ્રીઝ કરે છે. રબ્બાની- જ્યારે લાગે છે કે ઓવર ટ્રાન્ઝેક્શન થઈ રહ્યું છે. રિપોર્ટર- આપણો મુખ્ય મુદ્દો ટ્રાન્ઝેક્શનનો જ રહેશે. રબ્બાની- તે (બેંક) ફ્રીઝ કરી દેશે, તો આપણે એક વેરિફિકેશન લગાવી દઈએ છીએ કે આપણે ગયા તો કસ્ટમર મળ્યો. કસ્ટમર સાથે ફોટો પડાવી લેજો, પછી આપણે ફ્રીઝ ખોલાવી દેશું. પછી તમે પૈસા ઉપાડી શકો છો. રિપોર્ટર- બધા પૈસા રબ્બાની- હા રિપોર્ટર- આ (મુકુલ) જે છોકરાઓ આપશે, તે એકવાર એકાઉન્ટ ખોલાવ્યા પછી ફરીથી ક્યારેય નહીં મળે. રબ્બાની- તેમનો એક ફોટો રાખી લેજો કારણ કે જરૂર પડી શકે છે. કેટલાય દિવસ ચાલેલા આ અંડરકવર ઓપરેશનમાં અમે અલગ-અલગ બેંકોના કર્મચારીઓ અને એજન્ટોને મળ્યા લગભગ બધાએ મ્યુલ એકાઉન્ટ ખોલાવવાની અલગ-અલગ રીતો જણાવી. બધાનો દાવો એક જ કે મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન માટે એકાઉન્ટ ખોલાવી શકીએ છીએ અને કાર્યવાહીથી બચવાના પણ રસ્તા છે. એક્સપર્ટ બોલ્યા- મલ્ટીલેયર ટ્રાન્ઝેક્શનથી અસલી અપરાધી પકડવો મુશ્કેલ સાયબર એક્સપર્ટ પવન દુગ્ગલ કહે છે, આજે ઇ-કૉમર્સ અને ડિજિટલ પેમેન્ટના વધતા દોરમાં મ્યુલ એકાઉન્ટ સાયબર અપરાધીઓનું સૌથી મોટું હથિયાર બની ગયા છે. કોઈ પણ સાયબર અપરાધી ઠગીની રકમ પોતાના નામના બેંક ખાતામાં મંગાવતો નથી, કારણ કે આનાથી તેના પકડાઈ જવાનું જોખમ વધી જાય છે. મસલન, કોઈ રિક્ષાચાલકને દર મહિને ₹5,000નો લોભ આપીને તેનું બેંક ખાતું વાપરવાની મંજૂરી મેળવી લેવામાં આવે છે. પછી ઠગીની રકમ તે જ ખાતામાં આવે છે અને ત્યાંથી અલગ-અલગ ખાતાઓમાં ટ્રાન્સફર કરી તેની ઘણી લેયર્સ બનાવી દેવામાં આવે છે, જેથી તપાસ એજન્સીઓ માટે અસલી અપરાધી સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ થઈ જાય. જ્યાં સુધી આવા ખાતા ખુલવાનો સવાલ છે, આ માનવું મુશ્કેલ છે કે બેંકિંગ પ્રક્રિયામાં બેદરકારી કે નિયમોની અણદેખી વગર આટલી સંખ્યામાં મ્યુલ એકાઉન્ટ ખુલી શકે છે. બેંકો માટે જરૂરી છે કે તેઓ કેવાયસી (KYC), દેખરેખ અને આંતરિક નિયંત્રણ વ્યવસ્થાને મજબૂત કરે, જેથી મ્યુલ એકાઉન્ટના માધ્યમથી થતો સાયબર અપરાધ રોકી શકાય.