સેટેલાઇટથી અમેરિકી લોકેશન ટ્રેક કરી રહ્યું હતું ચીન:ઈરાન પર પહેલી મિસાઈલ પડ્યા પહેલા જ ચીની કંપનીએ હુમલાની જાણકારી આપી હતી

28 ફેબ્રુઆરીએ ઈરાન પર પહેલી મિસાઈલ છોડવામાં આવે તે પહેલા જ ચીની સોશિયલ મીડિયા પર સંકેતો મળવા લાગ્યા હતા કે અમેરિકા મોટો હુમલો કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. ઈન્ટરનેટ પર અમેરિકી સૈન્ય તૈયારીઓ સંબંધિત સેટેલાઇટ તસવીરો ઝડપથી ફેલાવા લાગી હતી. આ તસવીરોમાં રનવે પર ઉભેલા લડાકુ વિમાનો, રણના એરફિલ્ડ પર ઉતરતા ટ્રાન્સપોર્ટ પ્લેન અને ભૂમધ્યસાગરમાં કોઈ વિમાનવાહક જહાજના ડેક પર તૈનાત ફાઈટર જેટ દેખાઈ રહ્યા હતા. આ તસવીરોની ખાસ વાત એ હતી કે તેમાં અસામાન્ય રીતે ઘણી બધી માહિતી આપવામાં આવી હતી, અને આ માહિતી અંગ્રેજીમાં નહીં પણ મેન્ડરિન (ચીની ભાષા)માં લખેલી હતી. તસવીરોમાં અલગ-અલગ વિમાનોના નામ જણાવવામાં આવ્યા હતા, મિસાઈલ સંરક્ષણ સિસ્ટમને સ્પષ્ટપણે ચિહ્નિત કરવામાં આવી હતી અને સૈનિકોની તૈનાતીને ચોક્કસ સ્થાન સાથે દર્શાવવામાં આવી હતી. ચીની AI કંપનીએ તસવીરો શેર કરી હતી આ સેટેલાઇટ તસવીરોને એક ચીની આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ કંપનીએ ઓનલાઈન શેર કરી હતી. એક તસવીરમાં ઈઝરાયલના ઓવડા એર બેઝ પર લોકહીડ માર્ટિનના F-22 સ્ટેલ્થ ફાઇટર ઊભેલા દેખાઈ રહ્યા હતા. બીજી તસવીરમાં સાઉદી અરેબિયાના પ્રિન્સ સુલતાન એર બેઝ પર વિમાનો અને સપોર્ટ સિસ્ટમની વધતી જતી તૈનાતી દર્શાવવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત કતાર, જોર્ડન અને બહેરીનમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓને પણ નકશા પર ચિહ્નિત કરવામાં આવ્યા હતા. આ તમામ તસવીરો શાંઘાઈ સ્થિત જિયોસ્પેશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ કંપની મિઝાર વિઝને શેર કરી હતી, જેમાં 200થી પણ ઓછા કર્મચારીઓ કામ કરે છે. તમામ તસવીરો સેટેલાઇટ કંપની મિઝાર વિઝન દ્વારા જાહેર કરવામાં આવી છે 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ અમેરિકા અને ઈઝરાયલે મળીને “ઓપરેશન એપિક ફ્યુરી” હેઠળ ઈરાન પર હવાઈ હુમલા શરૂ કર્યા. તેના જવાબમાં તેહરાને મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા કર્યા. પરંતુ આ સંઘર્ષની વચ્ચે એક બીજી વસ્તુ સમાંતર રીતે ચાલી રહી હતી. ઇન્ટરનેટ પર સતત સેટેલાઇટ તસવીરો સામે આવી રહી હતી, જેમાં અમેરિકી વિમાનો, મિસાઈલ સંરક્ષણ પ્રણાલી અને નૌકાદળની ગતિવિધિઓ દર્શાવવામાં આવી રહી હતી. આ તમામ તસવીરો શાંઘાઈ સ્થિત જિયોસ્પેશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ કંપની મિઝાર વિઝન દ્વારા શેર કરવામાં આવી રહી હતી. એવું કહેવાય છે કે તસવીરોનો પહેલો મોટો સેટ 20 ફેબ્રુઆરીની આસપાસ સામે આવ્યો હતો. મિઝાર વિઝને હાઈ-રિઝોલ્યુશન સેટેલાઇટ તસવીરોનો એક સંગ્રહ બહાર પાડ્યો, જેમાં દક્ષિણ ઈઝરાયલના ઓવડા એર બેઝ પર અમેરિકી વિમાનોની તૈનાતી, સાઉદી અરેબિયા અને કતાર સહિત મિડલ ઇસ્ટના ઘણા દેશોમાં ફાઇટર જેટની હાજરી, અરબ સાગરમાં નૌકાદળની ગતિવિધિઓ અને વિમાનવાહક જહાજોની અવરજવર દર્શાવવામાં આવી હતી. આ તમામ તસવીરો પર આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની મદદથી અલગ-અલગ માહિતી પણ ઉમેરવામાં આવી હતી. વિમાનોના પ્રકારો જણાવવામાં આવ્યા હતા, સપોર્ટ વિમાનોની ઓળખ કરવામાં આવી હતી અને મિસાઈલ સંરક્ષણ સિસ્ટમને પણ ચિહ્નિત કરવામાં આવી હતી. 1 માર્ચ સુધીમાં આ ડેટા વધુ વધી ગયો હતો. મિઝાર વિઝને જોર્ડન, કુવૈત, બહેરીન અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતના સૈન્ય મથકોની પણ નવી સેટેલાઇટ તસવીરો બહાર પાડી. આ તસવીરોમાં અલગ-અલગ પ્રકારના વિમાનો, એર ડિફેન્સ સિસ્ટમની વ્યવસ્થા અને સૈનિકોની તૈનાતીને પણ દર્શાવવામાં આવી હતી. ચોક્કસ લોકેશન સાથે X પર શેર કરાયેલી તસવીરો આ સેટેલાઇટ તસવીરોને ચોક્કસ લોકેશન સાથે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X અને ચીની પ્લેટફોર્મ વીબો પર પોસ્ટ કરવામાં આવી હતી. આમાંથી ઘણી પોસ્ટ ચીની સરકારી મીડિયા સાથે સંકળાયેલા એકાઉન્ટ્સ અને પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (PLA) સાથે સંકળાયેલા વિશ્લેષકો દ્વારા પણ શેર કરવામાં આવી હતી. આ તસવીરોમાં અમેરિકાના ઘણા મહત્વપૂર્ણ સૈન્ય પ્લેટફોર્મ દેખાયા. સેટેલાઇટ તસવીરોમાં ઈઝરાયલના ઓવડા એર બેઝ પર F-22 સ્ટેલ્થ ફાઇટર ઉભેલા જોવા મળ્યા, બરાબર તે સમયે જ્યારે યુદ્ધ શરૂ થવાનું હતું. તસવીરો અનુસાર, સાત F-22 વિમાન રનવે પાસે ઊભા હતા અને અન્ય ચાર F-22 રનવે પર દેખાઈ રહ્યા હતા. લગભગ 24 કલાક પછી “ઓપરેશન એપિક ફ્યુરી” શરૂ થઈ ગયું. અન્ય તસવીરોમાં સાઉદી અરેબિયાના પ્રિન્સ સુલતાન એર બેઝ પર સૈન્ય ગતિવિધિઓ પણ દેખાઈ હતી. અહીં સાત બોઇંગ E-3 એરબોર્ન વોર્નિંગ એન્ડ કંટ્રોલ સિસ્ટમ વિમાન અને બે બોમ્બાર્ડિયર E-11 કોમ્યુનિકેશન વિમાન તૈનાત હોવાનું જણાવાયું હતું. આ ઉપરાંત કતારના અલ-ઉદીદ એર બેઝની પણ સેટેલાઇટ તસવીરો સામે આવી હતી. પાછળથી આ જ એર બેઝ ઈરાનના મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓનું નિશાન બન્યો હતો. જોકે આ તસવીરો માત્ર એરફિલ્ડ સુધી જ સીમિત ન હતી. સમુદ્રમાં નૌકાદળની ગતિવિધિઓને પણ ટ્રેક કરવામાં આવી હતી. અવકાશમાંથી વિમાનવાહક જહાજોની દેખરેખ મિઝાર વિઝને એવી સેટેલાઇટ તસવીરો પણ જાહેર કરી હતી, જેમાં સમુદ્રમાં અમેરિકી નૌકાદળની ગતિવિધિઓ દેખાઈ હતી. આ તસવીરોમાં અમેરિકી નૌકાદળનું સૌથી નવું વિમાનવાહક જહાજ USS જેરાલ્ડ આર ફોર્ડ પણ જોવા મળ્યું હતું. આ જહાજ ગ્રીસના ક્રેટે ટાપુ પર આવેલા સુડા બે નૌકાદળના અડ્ડા પરથી રવાના થયા પછી દેખાયું હતું. તસવીરોમાં એરક્રાફ્ટ કેરિયરના ડેક પર બોઇંગ F/A-18E/F સુપર હોર્નેટ ફાઇટર જેટ અને નોર્થ્રોપ ગ્રુમેન E-2D અર્લી વોર્નિંગ વિમાન પણ દેખાયા. અન્ય એક સેટેલાઇટ તસવીરમાં યુએસએસ અબ્રાહમ લિંકન એરક્રાફ્ટ કેરિયર અરબી સમુદ્રમાં ઓમાન નજીક એક સપ્લાય જહાજ સાથે મળતું દેખાયું. કંપનીએ આ સેટેલાઇટ તસવીરોને ઓપન-સોર્સ ફ્લાઇટ ટ્રેકિંગ ડેટા સાથે પણ જોડ્યા હતા. વિમાન ટ્રેકિંગ ટૂલની મદદથી વિશ્લેષકોએ અમેરિકી નૌકાદળના બોઇંગ P-8A દરિયાઈ સર્વેલન્સ વિમાનને બહેરીનના ઇસા એર બેઝ પરથી ઉડાન ભરતા ટ્રેક કર્યું. આ વિમાન અરબી સમુદ્રના તે વિસ્તાર તરફ જઈ રહ્યું હતું, જ્યાં અબ્રાહમ લિંકન કેરિયર જૂથના હાજર હોવાની સંભાવના જણાવાઈ રહી હતી. ડેટા વિશ્લેષણ કરે છે મિઝાર વિઝન અમેરિકાની વેનટોર (પહેલા મેક્સર ઇન્ટેલિજન્સ) કે પ્લેનેટ લેબ્સ જેવી કંપનીઓથી વિપરીત, જે પોતાના સેટેલાઇટ નેટવર્ક ચલાવે છે, મિઝાર વિઝન મુખ્યત્વે ડેટાના વિશ્લેષણ અને પ્રોસેસિંગનું કામ કરે છે. વિશ્લેષકો અનુસાર તેની ભૂમિકા એક પ્રકારના “ઇન્ફોર્મેશન એગ્રીગેટર”ની છે. આ કંપની અનેક પ્રકારના સાર્વજનિક રૂપે ઉપલબ્ધ ડેટાને એકસાથે જોડે છે, જેમ કે કોમર્શિયલ સેટેલાઇટ તસવીરો, ADS-B દ્વારા મળતા વિમાન ટ્રેકિંગ સિગ્નલ અને AIS દ્વારા મળતો જહાજોનો ટ્રેકિંગ ડેટા. આ પછી આ તમામ ડેટાને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ મોડેલની મદદથી પ્રોસેસ કરવામાં આવે છે. આ મોડેલ આપમેળે લશ્કરી ઉપકરણો અને પ્રવૃત્તિઓને ઓળખી કાઢે છે. આ રીતે તૈયાર કરાયેલ ડેટા જિયોસ્પેશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ જેવો હોય છે, જે સામાન્ય રીતે રાષ્ટ્રીય ગુપ્તચર એજન્સીઓ તૈયાર કરે છે. આ જ કારણ છે કે આ કંપનીને "ઇન્ટેલિજન્સની બ્લૂમબર્ગ" પણ કહેવામાં આવે છે, કારણ કે તે વિવિધ સ્ત્રોતોમાંથી મળેલા ડેટાને એક જ પ્લેટફોર્મ પર જોડીને તેનું વિશ્લેષણ કરે છે. સેટેલાઇટ ડેટા ક્યાંથી આવે છે મિઝાર વિઝન દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાયેલી સેટેલાઇટ તસવીરો બે સંભવિત સ્ત્રોતોમાંથી આવી શકે છે. પ્રથમ સ્ત્રોત ચીનનું જિલિન-1 સેટેલાઇટ નેટવર્ક માનવામાં આવે છે, જેને ચાંગ ગુઆંગ સેટેલાઇટ ટેકનોલોજી સંચાલિત કરે છે. જિલિન-1 નેટવર્કમાં 100 થી વધુ પૃથ્વી પર નજર રાખતા સેટેલાઇટ શામેલ છે. આમાંથી ઘણા સેટેલાઇટ સબ-મીટર રિઝોલ્યુશનની તસવીરો લેવામાં સક્ષમ છે. આટલી સ્પષ્ટ તસવીરોમાં રનવે પર ઉભેલા વિમાનો અને અલગ-અલગ મિસાઈલ સંરક્ષણ સિસ્ટમની ઓળખ સરળતાથી કરી શકાય છે. બીજો સંભવિત સ્ત્રોત પશ્ચિમી કોમર્શિયલ સેટેલાઇટ કંપનીઓ પણ હોઈ શકે છે, જેમ કે વેનટોર, પ્લેનેટ લેબ્સ અને એરબસ ડિફેન્સ એન્ડ સ્પેસ. આ કંપનીઓ દુનિયાભરમાં સેટેલાઇટ નેટવર્ક ચલાવે છે અને સેટેલાઇટ તસવીરો વ્યાવસાયિક રીતે ગ્રાહકોને વેચે છે. શું ઈરાને આ ડેટાનો ઉપયોગ કર્યો આ વાતનો કોઈ પાક્કો પુરાવો નથી કે ઈરાને આ સેટેલાઇટ તસવીરોનો ઉપયોગ પોતાના હુમલાઓને નિર્દેશિત કરવા માટે કર્યો હતો. જોકે, જે ઘણા સૈન્ય ઠેકાણાઓને પહેલા મિઝાર વિઝનની પોસ્ટમાં દર્શાવવામાં આવ્યા હતા, તેમાંથી કેટલાક બાદમાં ઈરાનના મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓનો ભોગ બન્યા. આમાં કતારનો અલ-ઉદીદ એર બેઝ પણ સામેલ હતો. આ ઉપરાંત, ઈરાને જોર્ડનમાં હાજર સૈન્ય ઠેકાણાઓને પણ નિશાન બનાવ્યા, જેમાં મુવાફક સલ્તી એર બેઝ મુખ્ય હતો. અહીં અમેરિકી THAAD મિસાઈલ સંરક્ષણ પ્રણાલી માટે ઉપયોગમાં લેવાતું લગભગ 300 મિલિયન ડોલરનું AN/TPY-2 રડાર સિસ્ટમ નષ્ટ થઈ ગયું. બાદમાં આવેલી સેટેલાઇટ તસવીરોમાં આ રડાર સિસ્ટમના નષ્ટ થવાની પુષ્ટિ પણ થઈ. આ રડાર ખાડી ક્ષેત્રમાં મિસાઈલ સંરક્ષણ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવતું હતું. રડાર નષ્ટ થયા પછી મિસાઈલોને રોકવાની જવાબદારી મોટાભાગે પેટ્રિયટ મિસાઈલ બેટરીઓ પર આવી ગઈ. પરંતુ આમાં ઉપયોગમાં લેવાતા PAC-3 ઇન્ટરસેપ્ટર પહેલાથી જ મર્યાદિત સંખ્યામાં ઉપલબ્ધ છે.