Editor's View: રશિયા-યુક્રેને વર્લ્ડ વૉરનો તોડ્યો રેકોર્ડ:બાઠીયા યુક્રેને રશિયાને ધણધણાવ્યું, ભારત માટે ખતરાની ઘંટી, 3 પોઈન્ટથી જાણો ગુજરાત એંગલ

વિચારો, જો 1,600 દિવસ સુધી દુનિયાની બીજી સૌથી મોટી અને તાકાતવર ગણાતી આર્મી યુદ્ધ લડે અને છતાંય પોતાનાથી અનેકગણા નાના દેશને હરાવી ન શકે, તો એની આબરૂનું શું થાય? શું વ્લાદિમીર પુતિન ખરેખર આ યુદ્ધ જીતી રહ્યા છે કે પછી આ એક એવો ખતરનાક ભુલભુલામણીવાળો ખેલ છે જેમાં રશિયા અંદરથી બરબાદ થઈ રહ્યું છે? આજે આપણે સીધી ગ્રાઉન્ડ રિયાલિટીની વાત કરીશું, જે માત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદો પૂરતી સીમિત નથી, પણ સીધી તમારા અને મારા ખિસ્સા સાથે, આપણા ઘરના બજેટ સાથે જોડાયેલી છે. કારણ કે આ યુદ્ધ માત્ર યુક્રેનના બરફીલા મેદાનોમાં નથી લડાઈ રહ્યું, આની સીધી અને ગંભીર અસર ગુજરાતના હીરા બજાર અને તમે જે પેટ્રોલ પુરાવો છો તેના ભાવ પર પડી રહી છે. નમસ્કાર... ફેબ્રુઆરી 2022માં જ્યારે રશિયાએ યુક્રેન પર રાતોરાત હુમલો કર્યો, ત્યારે દુનિયાભરના મોટા મોટા લશ્કરી નિષ્ણાતોની એક જ ધારણા હતી. એવું મનાતું હતું કે યુક્રેનની રાજધાની કિવ ગણતરીના દિવસોમાં અથવા વધુમાં વધુ બે-ત્રણ અઠવાડિયામાં જમીનદોસ્ત થઈ જશે અને ઝેલેન્સકી સરકારના મૂળિયાં ઉખડી જશે. પણ આજે આપણે ક્યાં ઉભા છીએ? આજે 13 જુલાઈ 2026 છે અને સ્થિતિ સાવ ઉલટી જ જોવા મળી રહી છે. તો અહી સૌથી મોટો સવાલ એ ઉભો થાય છે કે આધુનિક જમાનામાં આટલો લાંબો સમય કેમ લાગી રહ્યો છે? આનો સીધો અને સ્પષ્ટ જવાબ છે રશિયાની વર્તમાન લાચારી. રશિયા હવે એટ્રિશનની જાળમાં ખરાબ રીતે ફસાઈ ચૂક્યું છે. આ એક એવો ખતરનાક તબક્કો છે જેમાં દુશ્મનને ધીમે ધીમે લાંબા સમય સુધી ઘસી નાખવામાં આવે છે. જમીની આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો ચિત્ર એકદમ સ્પષ્ટ થઈ જાય છે: વિચારો, કોસ્ટ્યાન્તિનિવકા અને પોક્રોવસ્ક જેવા અત્યંત મહત્વના ફ્રન્ટલાઈન મોરચે રશિયા રોજ માત્ર 50 થી 70 મીટર આગળ વધી રહ્યું છે. કોઈ એક સામાન્ય માણસ રસ્તા પર ચાલતો હોય અને બે મિનિટમાં જેટલું અંતર કાપે, માત્ર એટલું જ અંતર કાપવા માટે આજે રશિયન આર્મીના સેંકડો જવાનોએ પોતાના લોહીની નદીઓ વહાવવી પડે છે. છેલ્લા એક સદીના આધુનિક ઇતિહાસમાં આનાથી ધીમી અને શરમજનક લશ્કરી પ્રગતિ કદાચ બીજી કોઈ નથી. ગેમ ચેન્જર: 500 ડોલરનું ડ્રોન અને લાખોની ટેન્ક ખાખ! જ્યાં મસમોટી ફોજ નિષ્ફળ જાય, ત્યાં સ્માર્ટ ટેક્નોલોજી કામ આવે છે. આને લશ્કરી ભાષામાં એસિમેટ્રિક વોરફેર કહે છે. સીધી અને બોલચાલની ભાષામાં કહું તો, આ ગોળિયાથ સામે ડેવિડની લડાઈ જેવું છે. મોટી અને ડરામણી સાઈઝ સામે નાની પણ સ્માર્ટ બુદ્ધિનો વિજય. એક સામાન્ય યુક્રેનિયન નાગરિક કે વિદ્યાર્થીનું ઉદાહરણ લો, જેણે પોતાની જિંદગીમાં ક્યારેય રિયલ બંદૂક નથી પકડી. પણ આજે એ જ યુવાન કોઈ સિક્રેટ બંકરમાં બેસીને, હાથમાં વિડીયો ગેમ જેવું નાનકડું કંટ્રોલર પકડીને માત્ર 500થી 1000 ડોલરના સસ્તા FPV ડ્રોન ઓપરેટ કરી રહ્યો છે. અને આ સસ્તા ડ્રોન રશિયાની લાખો ડોલરની અત્યાધુનિક ટેન્કોના સેકન્ડોમાં ફુરચેફુરચા ઉડાવી રહ્યા છે! અહીં ટેક્નોલોજીએ ભૌતિક કદ અને લશ્કરી અહંકાર બંનેને હરાવી દીધા છે. આ યુદ્ધનો સૌથી મોટો ઝટકો અને આશ્ચર્ય તો દરિયાઈ મોરચે જોવા મળ્યું છે. તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે યુક્રેન પાસે વ્યવહારિક રીતે કોઈ મોટી પરંપરાગત નેવી કે વિશાળ યુદ્ધ જહાજો છે જ નહીં! છતાં તેમણે દરિયામાં રશિયાની ઊંઘ હરામ કરી નાખી છે. એક નાનકડું માનવરહિત ડ્રોન કઈ રીતે મોટા જહાજના આધુનિક રડારને ચકમો આપીને તેને આગના વિશાળ ગોળામાં ફેરવી દે છે, તે એક મોટી તક અને બોધપાઠ છે દુનિયાના અન્ય નાના દેશો માટે. આ દર્શાવે છે કે દુશ્મન ગમે તેટલો મોટો હોય, જો તમારી પાસે સ્માર્ટ રણનીતિ હોય તો તમે તેને ઘૂંટણિયે પાડી શકો છો. પરંતુ, પિક્ચર હજુ બાકી છે. આ તો થઈ માત્ર રણમેદાનની વાત. પણ, શું તમને ખબર છે કે યુક્રેને હવે આ યુદ્ધને સીધું રશિયાના ઘરની અંદર અને પુતિનના આર્થિક સામ્રાજ્યના હાર્દ સુધી પહોંચાડી દીધું છે? રશિયા જેવા ગ્લોબલ ઓઇલ કિંગ પાસે આજે પોતાના જ દેશમાં પેટ્રોલ ખૂટી પડ્યું છે! આ પેટ્રોલની ભયંકર અછત ભારતના તેલ બજાર અને એક સામાન્ય ગુજરાતીના ઘરના બજેટને કેવી રીતે હચમચાવી રહી છે? અને આટલી શક્તિશાળી સરકાર પોતાના જ લોકોને ઇંધણ આપવામાં કેમ લાચાર છે? રશિયાની નસ દબાઈ: પોતાના જ ઘરમાં પેટ્રોલનો દુકાળ! તમે ક્યારેય વિચાર્યું હતું કે જે દેશ આખી દુનિયાને તેલ વેચતો હોય, તેના પોતાના નાગરિકો પેટ્રોલ માટે રઝળતા થઈ જાય? આ કોઈ ફિલ્મી વાર્તા નથી, પણ આજની ગ્રાઉન્ડ રિયાલિટી છે. વિડીયો પ્રોડક્શનના રોજબરોજના કામમાં, જ્યારે આપણે ન્યૂઝરૂમમાં ફૂટેજની રફ કટ તૈયાર કરતા હોઈએ છીએ, ત્યારે સ્ક્રીન પર આવતા દ્રશ્યો બહુ સ્પષ્ટ વાર્તા કહે છે. મારે અહીં સ્થિતિ સમજાવવા માટે કોઈ કૃત્રિમ ગ્રાફિક્સ ડિઝાઇન કરવાની જરૂર જ નથી પડતી, કારણ કે રિયલ વિઝ્યુઅલ્સ જ હચમચાવી નાખે એવા છે. યુક્રેને યુદ્ધને સીધું રશિયાની સરહદોની અંદર અને પુતિનના આર્થિક સામ્રાજ્યના હાર્દ સુધી પહોંચાડી દીધું છે. વાત એમ છે કે યુક્રેને 2024થી અત્યાર સુધીમાં રશિયાના ઓઇલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર 300થી વધુ મોટા ડ્રોન હુમલા કર્યા છે. જુલાઈ 2026ના તાજેતરના ફૂટેજ જુઓ, સાઇબિરીયામાં આવેલી રશિયાની સૌથી મોટી ઓમ્સ્ક રિફાઇનરી ભડભડ સળગી રહી છે. અહીં તમને થશે કે રશિયામાં પેટ્રોલ પંપ પર લાઈન લાગે, તો મારે શું? મારા ઘર પર શું અસર? અહીં આવે છે સૌથી મોટો ખેલ! એક સમયે આ યુદ્ધ ભારત માટે એક ઓપોર્ચ્યુનિટી એટલે કે તક લઈને આવ્યું હતું. આપણે રશિયા પાસેથી સસ્તા ભાવે ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદીને મોટો ફાયદો મેળવ્યો. પણ હવે રશિયાની ફેક્ટરીઓ જ સળગી રહી છે અને તેમનું પ્રોડક્શન ઘટી ગયું છે. પરિસ્થિતિ એટલી હદે વણસી ગઈ છે કે ખુદ રશિયાએ જુલાઈ 2026ના અંત સુધી પોતાના દેશમાંથી ડીઝલ-ગેસોલિનની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવો પડ્યો છે. ભવિષ્યમાં જો રશિયાનું ઓઇલ ઉત્પાદન સાવ પડી ભાંગશે, તો ભારતે ફરજિયાતપણે ફરીથી મોંઘા ભાવે અન્ય દેશો પાસેથી તેલ લેવું પડશે. આ સપ્લાય ચેઇન તૂટવાની સીધી અસર તમારા અને મારા વાહનમાં પુરાતા પેટ્રોલના ભાવ પર પડશે. ક્રિમીઆની લોજિસ્ટિકલ નાકાબંધી: રેશનિંગનો યુગ આર્થિક ઘાની સાથે યુક્રેને મિડલ સ્ટ્રાઇક કેમ્પેઇનથી રશિયાની કમર તોડી નાખી છે. કર્ચ બ્રિજ અને ચોનહર બ્રિજ પરના સતત હુમલાઓના કારણે રશિયાએ ત્યાંથી સૈન્ય સાધનો અને તેલની હેરાફેરી લગભગ બંધ કરી દીધી છે. દરિયાઈ માર્ગે જતા ફેરી અને ઓઇલ ટેન્કર્સ તો યુક્રેન ડૂબાડી જ રહ્યું છે. આ નાકાબંધીનું પરિણામ એ આવ્યું છે કે આજે ક્રિમીઆમાં વ્યક્તિદીઠ માત્ર 20 લિટર ઇંધણનું રેશનિંગ ચાલી રહ્યું છે અને ત્યાંના પર્યટન ઉદ્યોગમાં 79%નો તોતિંગ ઘટાડો નોંધાયો છે. રશિયન પ્રતિબંધોની જીવલેણ અસર આંતરરાષ્ટ્રીય જિયોપોલિટિક્સના મોટા ખેલાડીઓ ભલે ગમે તે ગેમ રમે, પણ આ યુદ્ધનો સૌથી દર્દનાક હ્યુમન એંગલ આપણા ગુજરાત સાથે જોડાયેલો છે. રશિયા પર લાગેલા આર્થિક પ્રતિબંધોએ સુરતના ડાયમંડ ઉદ્યોગને બરબાદ કરી નાખ્યો છે. આપણું સુરત દુનિયાના 90% હીરાનું કટિંગ અને પોલિશિંગ કરે છે, જેના માટે રશિયાની અલરોસા ખાણોના રફ ડાયમંડ જીવાદોરી સમાન હતા. અમેરિકા અને G7 દેશોના કડક પ્રતિબંધોને કારણે 2025માં ભારતમાં રફ ડાયમંડની આયાત 39% ઘટી ગઈ. કોઈ સામાન્ય રત્નકલાકારની વેદના વિચારો! એક સમયે સુરતમાં વર્ષે 40,000 નવા કામદારો જોડાતા, આજે કાચા માલના અભાવે મજૂરી દરમાં 75%નો ઘટાડો થયો છે અને ડઝનબંધ રત્નકલાકારો આત્મહત્યા કરી રહ્યા છે. ભૂખમરાનો એ કાળો ઇતિહાસ: યુક્રેન કેમ ઝૂકવા તૈયાર નથી? તમે જ વિચારો, 1600 દિવસ સુધી રોજેરોજ પોતાના સ્વજનોની લાશો જોયા પછી પણ યુક્રેનના 65%થી વધુ લોકો રશિયા સામે શરણાગતિ સ્વીકારવા કેમ તૈયાર નથી? આ સવાલનો જવાબ સમજવા માટે તમારે 1932 અને 1933 ના હોલોડોમોરના કાળા અને ભયાનક ઇતિહાસમાં જવું પડશે. આ કોઈ સામાન્ય કે કુદરતી દુષ્કાળ ન હતો. આ જોસેફ સ્ટાલિને યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રવાદને કચડી નાખવા માટે ઉભો કરેલો એક કૃત્રિમ અને અત્યંત ક્રૂર ભૂખમરો હતો. તે સમયે ખેડૂતો પોતાના જ ખેતરમાં અનાજના દાણા માટે વલખાં મારતા હતા. પણ સોવિયેત શાસને બંદૂકની અણીએ બધું જ અનાજ લૂંટીને રશિયા મોકલી દીધું હતું અને વિરોધ કરનારાઓને સીધી ગોળીએ દીધા હતા. આ ભૂખમરામાં યુક્રેનના લગભગ 70 લાખ જેટલા નિર્દોષ લોકો તરફડીને મરી ગયા હતા. આજે યુક્રેનની પેઢીઓના લોહીમાં આ ઈન્ટરજનરેશનલ ટ્રોમા ઊંડે સુધી જડાયેલો છે. રશિયન પ્રોપેગન્ડા ગમે તે કહે કે ઝેલેન્સકી સત્તા માટે યુદ્ધ લંબાવે છે, પણ વાસ્તવિકતા એ છે કે સામાન્ય નાગરિકો પોતે લડી રહ્યા છે. તેઓ બહુ સારી રીતે સમજે છે કે જો આજે હથિયાર હેઠા મૂક્યા, તો રશિયન સામ્રાજ્યવાદ ફરીથી તેમની સંસ્કૃતિ, ભાષા અને તેમના અસ્તિત્વને સદા માટે ભૂંસી નાખશે. તેમના મતે રશિયા સામે શરણાગતિ એટલે સીધું મૃત્યુ સ્વીકારવા સમાન છે. પશ્ચિમી દેશોની તિજોરી: રશિયા સામેની સૌથી મોટી ઢાલ યુક્રેનના આ ઐતિહાસિક જુસ્સાને પશ્ચિમી દેશોના અબજો ડોલરના ફંડિંગનું ઇંધણ મળ્યું છે. આ આંકડાઓ એટલા જંગી છે કે રશિયાની ઊંઘ હરામ થઈ ગઈ છે. જરા આ નાણાકીય સહાય પર નજર કરો: આ માત્ર કાગળ પરના પૈસા નથી, પણ સ્ટોર્મ શેડો અને હાઇમર્સ જેવા આધુનિક હથિયારોનો પહાડ છે. તાજેતરમાં જ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઝેલેન્સકી વચ્ચે એક બહુ મોટી સમજૂતી થઈ છે. હવે યુક્રેન અમેરિકાની પરવાનગીથી પોતાની જ ધરતી પર પેટ્રિઅટ મિસાઇલ સિસ્ટમનું ઉત્પાદન કરશે. આનાથી રશિયન બેલિસ્ટિક મિસાઇલો સામે યુક્રેનને એક સ્વદેશી અને અભેદ્ય કવચ મળી જશે. સામે પક્ષે, રશિયાની મજબૂરી જુઓ! તેને યુદ્ધ લડવા માટે ઈરાન પાસેથી ડ્રોન, ઉત્તર કોરિયા પાસેથી સૈનિકો અને ચીન પાસેથી આર્થિક ભીખ માંગવી પડી રહી છે. નાટો હવે બિલકુલ ઘરઆંગણે! હવે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણની એક બહુ મોટી આયરની જુઓ. વ્લાદિમીર પુતિને યુક્રેન પર હુમલો એ બહાને કર્યો હતો કે તેમને પશ્ચિમી લશ્કરી સંગઠન NATOને પોતાની સરહદોથી દૂર રાખવું હતું. પણ થયું શું? આખો દાવ સાવ ઉલટો પડી ગયો! દાયકાઓથી તટસ્થ રહેલા સ્વીડન અને ફિનલેન્ડ ડરીને સીધા જ નાટોમાં જોડાઈ ગયા. આનાથી રશિયા સાથેની નાટોની સરહદમાં રાતોરાત 1,400 કિલોમીટરનો અધધ વધારો થઈ ગયો. બાલ્ટિક સમુદ્ર કે જ્યાં રશિયા પોતાનો દબદબો માનતું હતું, તે હવે લગભગ નાટો લેક બની ગયો છે. યુરોપના દેશોએ પોતાનું ડિફેન્સ બજેટ ઐતિહાસિક રીતે વધારીને 2025માં 442 બિલિયન ડોલર કરી નાખ્યું છે. અમેરિકાનો પ્રભાવ ઘટવાના બદલે બમણો થઈ ગયો. પરમાણુ બોમ્બની ધમકી અને ચીનનો ભય જેમ જેમ રશિયા જમીન પર હારી રહ્યું છે, તેમ તેમ તેની અંદરની હતાશા બહાર આવી રહી છે. જૂન 2026 માં, સેન્ટ પીટર્સબર્ગમાં એક કટ્ટરપંથી નેતા વિક્ટર પેરોવે જાહેરમાં એવી અપીલ કરી કે પુતિને યુક્રેન પર પરમાણુ બોમ્બ ફેંકવો જોઈએ! જ્યારે કોઈ શક્તિશાળી દેશ પારંપરિક યુદ્ધમાં લાચાર બને અને નેતૃત્વને સત્તા ગુમાવવાનો ડર લાગે, ત્યારે જ તે પરમાણુ હથિયારની ધમકી આપે છે. આ આખી દુનિયા માટે અત્યંત વિનાશક સંકેત છે. બીજી તરફ, ચીન આ આખું યુદ્ધ બહુ ધ્યાનથી જોઈ રહ્યું છે. ચીન લાંબા સમયથી તાઈવાન પર લશ્કરી બળથી કબજો જમાવવાના સપના જોવે છે. પણ યુક્રેને સાબિત કર્યું કે માત્ર 500 ડોલરના ડ્રોન અને પશ્ચિમી લોજિસ્ટિક્સથી કોઈ નાનો દેશ પણ મોટી સૈન્ય શક્તિને કચડી શકે છે. આ પરિણામો જોઈને ચીન તાઈવાન પર હુમલો કરતા પહેલા ચોક્કસ પોતાની વ્યૂહરચના બદલશે. આ યુદ્ધ ભલે હજારો કિલોમીટર દૂર લડાઈ રહ્યું હોય, પણ તેની સીધી અને જીવલેણ અસર ભારતીય સેનાના કમાન્ડ આર્કિટેક્ચર પર પડી રહી છે. ડિફેન્સ સપ્લાય ચેઇન: ભારત માટે ખતરાની ઘંટી ઐતિહાસિક રીતે ભારત પોતાના 65% શસ્ત્રો માટે રશિયા પર નિર્ભર રહ્યું છે. આપણી વાયુસેનાના પાયલોટ્સ જે મિગ-29 અને સુખોઈ-30 ફાઇટર જેટ્સ ઉડાવે છે, તેના સ્પેરપાર્ટ્સ રશિયાથી આવે છે. પણ યુદ્ધના કારણે રશિયાની પોતાની જરૂરિયાતો એટલી વધી ગઈ છે કે તેઓ આપણને સમયસર સપ્લાય આપી શકતા નથી. આનું સૌથી ભયાનક ઉદાહરણ છે આપણી S-400 મિસાઇલ સિસ્ટમ. આ વિલંબ કેમ થયો? કારણ કે યુક્રેનના ડ્રોન હુમલાઓથી પોતાની ઓઇલ રિફાઇનરીઓને બચાવવા રશિયાએ ભારતની આ મિસાઇલો પોતાના દેશમાં ડાયવર્ટ કરી દીધી! મે 2025માં પાકિસ્તાન સામેના ઓપરેશન સિંદૂર વખતે ભારતે આ S-400નો સફળ ઉપયોગ કર્યો હતો. વિચારો, જો ચીન અને પાકિસ્તાન બંને એકસાથે આપણા પર હુમલો કરે, તો આ ડિફેન્સ સિસ્ટમની અછત આપણા સૈનિકો માટે કેટલી મોટી ખામી ઊભી કરશે? રશિયા બન્યું ચીનનું પ્યાદું અત્યાર સુધી ભારત અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે બેલેન્સ જાળવવા રશિયાનો ઉપયોગ કરતું હતું. પણ હવે સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. પશ્ચિમી પ્રતિબંધોના કારણે આર્થિક રીતે તૂટી ગયેલું રશિયા હવે સંપૂર્ણપણે ચીન પર નિર્ભર થઈ ગયું છે. ભવિષ્યમાં જો લદ્દાખ કે અરુણાચલમાં ભારત-ચીન વચ્ચે યુદ્ધ ફાટી નીકળે, તો ચીનનું જુનિયર પાર્ટનર બની ચૂકેલું રશિયા આપણી કેટલી મદદ કરશે? આ ભારત માટે સૌથી મોટો સ્ટ્રેટેજિક પડકાર છે. જોકે, આમાં ભારત માટે એક તક પણ છે; આપણે ડિફેન્સ સેક્ટરમાં આત્મનિર્ભર બનવાની ગતિ હવે બમણી કરવી જ પડશે. હારનો અસલી અર્થ: યુદ્ધ કોણ જીતી રહ્યું છે? આંકડાકીય દ્રષ્ટિએ બંને દેશો બરબાદ થયા છે. રશિયામાં અત્યાર સુધી 14 લાખ સૈનિકોની જાનહાનિ થઈ છે, જે બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછીનું સૌથી મોટું નુકસાન છે. યુક્રેને પણ 5 લાખથી વધુ નાગરિકો અને સૈનિકો ગુમાવ્યા છે. પણ જુલાઈ 2026નો સૌથી ચોંકાવનારો આંકડો છે કેઝ્યુઆલ્ટી રેશિયો. આ રેશિયો 8:1નો થઈ ગયો છે. એટલે કે યુક્રેનના એક સૈનિક સામે રશિયાના 8 સૈનિકો મરી રહ્યા છે. યુક્રેન AI આધારિત ડ્રોન વાપરે છે, જ્યારે રશિયા પોતાના સૈનિકોને મીટ એસોલ્ટ એટલે કે માનવ જીવોનું બલિદાનની રણનીતિમાં હોમી રહ્યું છે. એક સુપરપાવરની ઐતિહાસિક શરમ ગ્રાઉન્ડ રિયાલિટી એ છે કે ભલે રશિયા પાસે આજે યુક્રેનની 20% જમીન હોય, પણ સ્ટ્રેટેજિક રીતે રશિયા આ યુદ્ધ પૂરી રીતે હારી ચૂક્યું છે. દુનિયાની બીજી સૌથી મોટી આર્મી 1600 દિવસ સુધી એક નાના દેશને હરાવી ન શકે, તે જ તેની સૌથી મોટી હાર છે. રશિયાએ પોતાનો ગૌરવશાળી બ્લેક સી ફ્લીટ ગુમાવ્યો, ઘરઆંગણે રિફાઇનરીઓ સળગી, અને નાટોને દૂર રાખવા જતાં નાટો સીધું રશિયાની બોર્ડર પર આવીને બેસી ગયું. બીજી તરફ, યુક્રેન માટે આ કોઈ રાજકારણ નથી, પણ પોતાના અસ્તિત્વની લડાઈ છે. અંતમાં, રશિયા ભલે કાગળ પર સરેન્ડર ન કરે, પણ એક સુપરપાવર તરીકેનો તેનો દબદબો સદા માટે ખતમ થઈ ગયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય જિયોપોલિટિક્સના ચેસબોર્ડ પર રશિયા હવે એક કિંગ મટીને માત્ર ચીન માટે ઉપયોગી એક પ્યાદું બની ગયું છે. અને છેલ્લે… તમને એક વાત જાણીને એકદમ નવાઈ લાગશે. રશિયા યુક્રેન યુદ્ધ કે સરહદી સંઘર્ષ જે કહો તે 1,600 દિવસનો આંકડો પાર કરી ચૂક્યું છે! જ્યારે દુનિયાએ પહેલું વિશ્વ યુદ્ધ જોયું હતું ત્યારે તે 1,568 દિવસ ચાલ્યું હતું જેને રશિયા અને યુક્રેન વટાવી ચૂક્યું છે. ત્યારની અને અત્યારની પરિસ્થિતિ વચ્ચે ફરક માત્ર એટલો છે કે ત્યારે દુનિયાભરના દેશો એકબીજાના લોહી તરસ્યા થયા હતા અને આજની તારીખે આ સંખ્યા ખાલી બે જ છે... રશિયા અને યુક્રેન... સોમવારથી શુક્રવાર, રોજ રાતે 8 વાગે જોતા રહો એડિટર્સ વ્યૂ. આવતીકાલે ફરી મળીશું, નમસ્કાર. (રિસર્ચ અને એનાલિસિસ: સમીર પરમાર | Samir Parmar)