Search

    Language Settings
    Select Website Language

    GDPR Compliance

    We use cookies to ensure you get the best experience on our website. By continuing to use our site, you accept our use of cookies, Privacy Policy, and Terms of Service.

    BijnorNews
    Bijnor news

    2026 અર્થશાસ્ત્રનો નોબેલ બે અમેરિકન અર્થશાસ્ત્રીઓને મળ્યો:રિસર્ચથી સમજાવ્યું કે મંદીમાં નોકરીઓ કેમ ઘટે છે અને મોંઘવારી રોકવી કેમ મુશ્કેલ બને છે

    1 day ago

    2026 અર્થશાસ્ત્રનો નોબેલ પુરસ્કાર અમેરિકન અર્થશાસ્ત્રીઓ રોબર્ટ ઈ. હોલ અને માઈકલ વુડફોર્ડને મળ્યો છે. રોયલ સ્વીડિશ એકેડેમી ઑફ સાયન્સિસે સોમવારે તેની જાહેરાત કરી. બંનેને કુલ 1.2 કરોડ સ્વીડિશ ક્રોનર એટલે કે 11.5 કરોડ રૂપિયાની રકમ સમાન રીતે વહેંચવામાં આવશે. બંનેને આ સન્માન એવા આર્થિક મોડલ વિકસાવવા માટે આપવામાં આવ્યું છે, જેનાથી મંદી અને મોંઘવારી જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરવા માટે વધુ સારી નીતિઓ બનાવવામાં મદદ મળે છે. તેમના સંશોધનથી જાણવા મળે છે કે લોકોનો ખર્ચ અને કંપનીઓના નિર્ણયો અર્થતંત્રને કેવી રીતે અસર કરે છે. તેનાથી સરકારો અને કેન્દ્રીય બેંકોને આ સમજવામાં મદદ મળે છે કે આર્થિક સંકટના સમયે કયા પગલાં લેવા જોઈએ. મંદીમાં નોકરીઓ શા માટે ઘટવા લાગે છે જ્યારે લોકો ખર્ચ ઘટાડે છે, ત્યારે બજારમાં માલસામાન અને સેવાઓની માગ ઘટી જાય છે. આવી સ્થિતિમાં કંપનીઓએ પોતાનું ઉત્પાદન ઘટાડવું પડી શકે છે. તેનાથી નવી ભરતી અટકી શકે છે અને કેટલાક કર્મચારીઓની નોકરી પણ જઈ શકે છે. અર્થશાસ્ત્રી જોન મેનાર્ડ કેઇન્સે લગભગ 100 વર્ષ પહેલાં જણાવ્યું હતું કે અર્થવ્યવસ્થામાં માગ ઓછી થાય ત્યારે સરકાર ખર્ચ વધારીને પરિસ્થિતિ સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે. તેનાથી વ્યવસાયને સહારો મળે છે અને રોજગારની તકો વધી શકે છે. રોબર્ટ હોલના સંશોધનથી એ સમજવામાં મદદ મળી કે પરિવારો પોતાની આવક અને ભવિષ્યની આશાઓના આધારે ખર્ચ નક્કી કરે છે. જો લોકોને લાગે કે ભવિષ્યમાં તેમની આવક ઘટી શકે છે, તો તેઓ આજે જ ખર્ચમાં ઘટાડો કરી શકે છે. જ્યારે ઘણા પરિવારો આવું કરે છે, ત્યારે તેની અસર સમગ્ર અર્થવ્યવસ્થા પર પડે છે. મોંઘવારી રોકવી મુશ્કેલ કેમ હોય છે મોંઘવારી ફક્ત લોકો વધુ ખર્ચ કરે છે એટલા માટે જ વધતી નથી. કંપનીઓના નિર્ણયો અને ભવિષ્ય અંગેની તેમની અપેક્ષાઓ પણ તેમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કંપનીઓને લાગે કે આગળ કાચા માલ, ઊર્જા અથવા અન્ય વસ્તુઓની કિંમત વધશે, તો તેઓ પોતાના ઉત્પાદનોના ભાવ પહેલેથી જ વધારી શકે છે. ઘણી કંપનીઓ માગ ઘટે ત્યારે પણ કિંમતો તરત ઘટાડતી નથી, કારણ કે વારંવાર ભાવ બદલવામાં સમય અને પૈસા લાગે છે. માઇકલ વૂડફોર્ડના આર્થિક મોડેલો દર્શાવે છે કે કંપનીઓના ભાવ નક્કી કરવાના નિર્ણયો અને ભવિષ્ય અંગેની તેમની અપેક્ષાઓ મોંઘવારીને કેવી રીતે અસર કરે છે. આથી કેન્દ્રીય બેંકોને એ સમજવામાં મદદ મળે છે કે વ્યાજદરમાં ફેરફારનો કિંમતો પર શું અસર પડી શકે છે. વ્યાજ દર ઘટાડવા અથવા વધારવાથી શું થાય છે કેન્દ્રીય બેંકો વ્યાજ દરો દ્વારા અર્થવ્યવસ્થામાં ખર્ચ અને લોન લેવાની ગતિને પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. મંદીના સમયમાં: વ્યાજ દર ઘટવાથી લોન લેવી સસ્તી થઈ શકે છે. લોકો ઘર, કાર અને અન્ય વસ્તુઓ ખરીદવા માટે લોન લઈ શકે છે. કંપનીઓ પણ વ્યવસાય વધારવા માટે રોકાણ કરી શકે છે. તેનાથી માગ વધવાની અને રોજગારને ટેકો મળવાની શક્યતા રહે છે. મોંઘવારી વધવા પર: કેન્દ્રીય બેંક વ્યાજ દર વધારી શકે છે. તેનાથી લોન મોંઘી થાય છે અને લોકો તથા કંપનીઓ ખર્ચ ઘટાડી શકે છે. માગ ધીમી થવાથી મોંઘવારીને નિયંત્રણમાં લાવવામાં મદદ મળી શકે છે. જોકે, આ પગલાંની અસર તરત દેખાતી નથી. ખોટા સમયે નિર્ણય લેવાથી મોંઘવારી અથવા મંદીની સમસ્યા વધુ ગંભીર બની શકે છે. તેથી આર્થિક પરિસ્થિતિને સમજવી જરૂરી છે 1970ના દાયકાના ઓઈલ સંકટે જૂના મોડેલ પર સવાલો ઉભા કર્યા 1970ના દાયકામાં ઓઈલ સંકટ દરમિયાન પશ્ચિમી દેશોમાં મોંઘવારી અને બેરોજગારી એકસાથે વધી ગઈ હતી. આર્થિક વિકાસ પણ ધીમો પડી ગયો હતો. તે સમયે ઉપયોગમાં લેવાતા અનેક આર્થિક મોડેલો એવું માનીને ચાલતા હતા કે મોંઘવારી અને બેરોજગારી વચ્ચે એક નિશ્ચિત સંબંધ હોય છે. પરંતુ સંકટ દરમિયાન આ સંબંધ વિશ્વસનીય સાબિત થયો નહીં. તેથી અર્થશાસ્ત્રીઓને અર્થવ્યવસ્થાને સમજવાની નવી રીત શોધવી પડી. જૂના મોડેલમાં મોંઘવારી, ઉત્પાદન અને બેરોજગારી જેવા મોટા આંકડાઓ વચ્ચેના સંબંધો પર વધુ ધ્યાન આપવામાં આવતું હતું. નવી રીતમાં એ પણ જોવામાં આવવા લાગ્યું કે પરિવારો અને કંપનીઓ પોતાના સ્તરે કયા નિર્ણયો લે છે અને આ નિર્ણયોની સમગ્ર અર્થવ્યવસ્થા પર શું અસર પડે છે. આ વિચારને જ 'માઇક્રોફાઉન્ડેશન' કહેવામાં આવે છે. હોલ અને વૂડફોર્ડના કાર્યએ આ આધાર પર નવા આર્થિક મોડેલો વિકસાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી. સરકારો અને કેન્દ્રીય બેંકો માટે ઉપયોગી છે આ મોડેલો માઇકલ વૂડફોર્ડે 2003માં પ્રકાશિત પોતાના પુસ્તકમાં ન્યૂ કેઇન્સિયન આર્થિક મોડેલને વિગતવાર સમજાવ્યું હતું. આ મોડેલોની મદદથી વ્યાજદરના ફેરફારોથી ઉત્પાદન અને મોંઘવારી પર શું અસર પડી શકે છે, તેનો અંદાજ લગાવી શકાય છે. આજે દુનિયાભરની કેન્દ્રીય બેંકો અને નાણાં મંત્રાલયો આ પ્રકારના મોડેલોનો ઉપયોગ આર્થિક નીતિઓ ઘડવા માટે કરે છે. તેમની મદદથી ઊર્જા સંકટ, લોકોના ખર્ચમાં અચાનક થતા ફેરફારો અને અન્ય આર્થિક આંચકાઓનો સામનો કરવા માટેના વિકલ્પોનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે છે. આ મોડેલો મંદી અથવા મોંઘવારીને સંપૂર્ણપણે ખતમ કરતા નથી, પરંતુ તેમની અસર ઘટાડવા અને અર્થવ્યવસ્થાને સ્થિર રાખવા માટે વધુ સારા નિર્ણયો લેવામાં મદદ કરે છે. અર્થશાસ્ત્રનું નોબેલ અન્ય પુરસ્કારોથી અલગ અર્થશાસ્ત્રનું નોબેલ પુરસ્કાર અલ્ફ્રેડ નોબેલની મૂળ વસિયતમાં સામેલ નહોતું. સ્વીડનની કેન્દ્રીય બેંકે 1968માં તેની શરૂઆત કરી હતી. તેનું સત્તાવાર નામ ‘અલ્ફ્રેડ નોબેલની સ્મૃતિમાં આર્થિક વિજ્ઞાનમાં સ્વેરિગ્સ રિક્સબેંક પુરસ્કાર’ છે. આ પુરસ્કાર એવા સંશોધનને સન્માનિત કરે છે, જેણે અર્થવ્યવસ્થાને સમજવા અથવા તેનાથી સંબંધિત નિર્ણયો લેવાની રીતોમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હોય. વિજેતા પસંદ કરતી વખતે એ પણ જોવામાં આવે છે કે કોઈ સંશોધનની લાંબા ગાળે કેટલી અસર રહી છે. ---------------------- આ સમાચાર પણ વાંચો: ભારતવંશી નવનીતમ પિલ્લાઈને શાંતિનો નોબેલ પુરસ્કાર:વ્યવસાયે વકીલ; દક્ષિણ આફ્રિકામાં રંગભેદ સામે લડવામાં નેલ્સન મંડેલાની મદદ કરી નોર્વેની નોબેલ સમિતિએ 2026નો શાંતિ પુરસ્કાર ભારતવંશી નવનીતમ નાવી પિલ્લાઈને આપવાની જાહેરાત કરી છે. દક્ષિણ આફ્રિકામાં જન્મેલાં પિલ્લાઈએ રંગભેદ સામે લડનારા નેલ્સન મંડેલા સહિત અનેક લોકોની મદદ કરી હતી. પિલ્લાઈને યુદ્ધ અપરાધ અને નરસંહારના દોષિતોને સજા અપાવવા તથા આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાને મજબૂત કરવાના પ્રયાસો માટે આ સન્માન આપવામાં આવ્યું છે. વાંચો સંપૂર્ણ સમાચાર…
    Click here to Read More
    Previous Article
    कन्या पूजन 2026: अष्टमी 18-19? इस बार अष्टमी-नवमी एक ही दिन
    Next Article
    વિપક્ષની સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી માર્ચ, રાહુલ ગાડીમાં સવાર:તેજસ્વી, અખિલેશ યાદવ સાથે; CEC જ્ઞાનેશ કુમાર વિરુદ્ધ અરજી દાખલ કરશે

    Related International Updates:

    Are you sure? You want to delete this comment..! Remove Cancel

    Comments (0)

      Leave a comment